Nieuwsberichten voorgaande jaren


Historie
Restauratie
Bereikbaarheid
Rondleiding
Publicaties
links
Vrunj van 't Aje kirkhaof
Contact
Gastenboek

 

 

 

 

De aje kirkhaof

Sjtil gesjtange
bie wiezende sjeem
van kruutzend iezer

blajerende buim
baove sjtatige sjtein

en graafkelders vól
achtergelaote verdreet

Zoväöl
det zegke wilt
vergaet mich neet

Remunj, Els Zeegers-Koelen

 

 

 

 

’t Graaf mit de henj

‘t raak mich
de krach van same
de henj ineingevlóchte
veur ewig verbónje
zjwiegend alleszègkend

klimop klump euver
’t verleje nao noe
’t inj is ‘t begin
de cirkel is róndj

Remunj, Els Zeegers-Koelen

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 


 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Mededeling

 

In het begin van dit jaar heb ik ons bestuur laten weten met ingang van 2020 mijn PR taak te willen overdragen. Vele jaren lang mocht ik persberichten met betrekking tot het Oude Kerkhof verstrekken aan regionale en landelijke media met het doel de aandacht op 'onze' begraafplaats te vestigen. Het in nauwe samenwerking met webmaster Wim Bongaerts 'up to date' houden van onze website (www.oudekerkhofroermond.nl) was daar een onderdeel van. Graag wil ik Wim dan ook bedanken voor de meer dan prettige samenwerking in de afgelopen jaren. Samen hebben we via de site ons best gedaan geïnteresseerden op de hoogte te houden van nieuws, gebeurtenissen en activiteiten betreffende onze stichting.
Het toeval wil dat ons laatst geplaatste bericht wellicht het mooiste was: de nominatie van de Stichting Oude Kerkhof voor de 'Gouden Terebinth' 2020.
De functie als PR-verantwoordelijke wordt per 1 januari 2020 overgenomen door Coen In het Panhuis, tweede secretaris bij onze stichting. Ik heb er alle vertrouwen in dat Coen deze taak uitstekend zal uitvoeren en wens hem daarbij heel veel succes toe. In mijn nieuwe functie als adviseur zal ik mij, zij het op beperkte schaal, blijven inzetten voor de Stichting Oude Kerkhof.

John Vaessen


 

STICHTING OUDE KERKHOF ROERMOND
GENOMINEERD VOOR DE ‘GOUDEN TEREBINTH’
2020

De ‘Gouden Terebinth’, de tweejaarlijkse prijs die de stichting voor behoud van funerair erfgoed Terebinth in 2015 heeft ingesteld, wordt voor de derde keer uitgereikt. Winnaar van deze prijs is de organisatie/instantie of de persoon die zich volgens de jury in 2018-2019 uitzonderlijk heeft ingezet voor het behoud van de klassieke begraafplaats.
In zijn functie als PR-verantwoordelijke van de Stichting Oude Kerkhof heeft John Vaessen de stichting voorgedragen voor deze prestigieuze prijs. Zijn argumentatie moest inzicht geven in wat er in de afgelopen twee jaren op het Oude Kerkhof is gedaan, hoe het is gedaan, met wie het is gedaan en hoe het resultaat er uitziet.

Een Terebinthwerkgroep bestaande uit Anita van Breugel (architectuur- en cultuurhistoricus Alkmaar), Hessel van Dijk (historicus en uitvaartondernemer Utrecht) en Joan Patijn (medeoprichter van de stichting Tot instandhouding van de Joodse begraafplaats te Overveen), heeft zich verdiept in het werk van vijftien aangemelde kandidaten, waarvan er vorige week drie genomineerd zijn. Stichting Oude Kerkhof in Roermond is één van de drie genomineerden. De andere genomineerden zijn de Stichting tot Behoud van de Drentse Graftrommels in Veenhuizen en de Stichting Sovjet Ereveld in Leusden.
De werkgroep concludeerde in haar rapport dat de Stichting Oude Kerkhof volledig voldoet aan alle ten behoeve van de Gouden Terebinth gestelde criteria en was unaniem onder de indruk van de inspanningen van de stichting. Ook de internationale erkenning bevestigt volgens haar deze conclusie. ‘Op alle getoetste punten scoort deze begraafplaats even hoog’, aldus de werkgroep.

Op 8 februari 2020 zullen de drie genomineerden zich in de aula van begraafplaats de Tolsteeg te Utrecht presenteren en kiest een jury bestaande uit voorzitter Karel Loeff (directeur Erfgoedvereniging Heemschut Amsterdam), Laurens Sparrius (onderzoeker bij Floron Nijmegen) en Nicoline Zemering (directeur begraafplaats Rhijnhof Leiden) de uiteindelijke winnaar.
Aan deze landelijke prijs is een wisseltrofee en een geldbedrag van duizend euro verbonden, die de winnaar mag besteden aan een funerair doel van haar of zijn keuze.

In zijn reactie verklaarde de voorzitter van de Stichting Oude Kerkhof Mathieu Beeren ‘met groot genoegen en trots’ van de eervolle nominatie te hebben vernomen en feliciteerde hij alle bij de stichting aangesloten vrijwilligers met deze nominatie.



75 jaar na executies:
herdenkingssteen veertien gefusilleerden op Oude Kerkhof

Foto Wim Bongaerts

Op 26 en 27 december 1944 werden veertien willekeurige onderduikers op bevel van Abschnittskommandant Ulrich Matthaeas gefusilleerd in het Elmpterbos, gemeente Niederkrüchten. Matthaeas wilde met dit oordeel een voorbeeld stellen dat jongens en mannen van zestien tot zestig jaar uit Roermond zich vóór 18 december 1944 moesten melden teneinde weggevoerd te worden naar Duitsland. Na het bekend maken van de terechtstellingen melden zich ruim 2700 Roermondenaren die op 30 december 1944 te voet de inmiddels legendarische tocht naar Duitsland zouden maken, om uiteindelijk tewerk te worden gesteld in de Duitse oorlogsindustrie.
De lichamen van de veertien onschuldige burgers werden in eerste instantie door de Duitsers ter plekke van de executies begraven. Pas op 26 augustus 1947 werden de stoffelijke resten gevonden en vond hun herbegrafenis plaats op 11 september 1947 op het Oude Kerkhof te Roermond. Ruim twee en een half jaar later, op 29, 30 en 31 maart 1950 werden de katholieke slachtoffers vervolgens opgegraven en overgebracht naar de algemene begraafplaats ‘Tussen de Bergen’ om aldaar hun allerlaatste rustplaats te krijgen bij het inmiddels opgerichte monument voor Roermondse oorlogsslachtoffers. De stoffelijke resten van de twee gefusilleerde broers op het protestantse deel volgden op 2 juni 1950.

Op een plaquette bevestigd aan de gevel van de Synergieschool, voorheen Alphonsusschool, worden de namen vermeld van Lodewijk Claessens, Frans Denis, Josef Fuchs, Johannes Hanno, Lambertus Janssens, Willem Jongen, Thijs Oljans, Wicher Oljans, Hubertus Selder, Mathieu Sevenich, Jan Tobben, Louis Uphus (later herbegraven op het Nationaal Ereveld te Loenen), Willem Winters en ‘Frans’ een Poolse krijgsgevangene. Het was echter niet in deze school waar de meesten van de onderduikers zich schuil hielden, maar in de school van de Zusters van Liefde aan het Schoolpad. De bewuste plaquette is in december 1994 op de gevel van de voormalige Alfonsusschool bevestigd ter gelegenheid van het feit dat de massa-deportatie in 1944 precies 50 jaar eerder plaats gevonden had.

Omdat de plaquette volgens de Stichting Oude Kerkhof op deze locatie weinig of geen attentiewaarde heeft was de stichting van mening, in het kader van 75 jaar bevrijding, dat deze herinnering beter op zijn plaats zou zijn op het Oude Kerkhof, op de plek waar de genoemde slachtoffers in 1947 herbegraven geweest zijn. Uiteindelijk werd ter nagedachtenis aan deze gefusilleerden door de stichting het initiatief genomen, in samenwerking met de gemeente Roermond, een nieuwe gedenksteen op te laten richten met vermelding van de namen van alle slachtoffers én hun beeltenis en die te laten plaatsen aan de kop van grafveld 8, de locatie waar de katholieke terechtgestelden tot 1950 begraven geweest zijn. De plaquette aan de gevel van de Synergieschool kon daardoor gehandhaafd blijven.
75 Jaar na hun executies met Kerstmis 1944 zal deze herdenkingssteen op ‘den Aje Kirkhaof’, vervaardigd en geplaatst op 18 november 2019 door de firma Sliepen Natuursteen te Posterholt, blijven herinneren aan die inktzwarte periode in de Tweede Wereldoorlog, die bekend staat als ‘het verdriet van Roermond’.

Op een nog nader te bepalen tijdstip zal de officiële onthulling van de gedenksteen te zijner tijd plaatsvinden.

Initiatiefnemer John Vaessen en voorzitter Stichting Oude Kerkhof Mathieu Beeren bekijken de werkzaamheden aan de herdenkingssteen en de plaatsing, uitgevoerd door steenhouwer John Beckers en medewerkers Sliepen Natuursteen te Posterholt.


 

Inzegening grafkelder Adams

-- -

In oktober 2018 kreeg de familie Adams vergunning tot het adopteren en renoveren van de uit 1925 stammende grafkelder Janssen-Wijdeveld.
Het initiatief hiertoe werd genomen door de broers Karel en Victor Adams. In nauwe samenwerking met de stichting Oude Kerkhof vond van maart tot en met juli 2019 de renovatie plaats van de in eigendom verkregen grafkelder, uitgevoerd naar een ontwerp van architect Arnie van Dun door de restaurateurs John Verkooijen en Hay Pistorius. De oorspronkelijke zich in de grafplaats bevindende stoffelijke resten zijn samengevoegd en volgens in 2018 vastgestelde regels opnieuw bijgezet in dezelfde grafkelder.
Op 2 november 2019 (Allerzielen) vond de inzegening van de grafkelder plaats in het bijzijn van familie en betrokkenen door mgr. Rob Merkx, plebaandeken van Roermond. (foto’s: Roland Adams)


Artikel in bijlage Horizon van Dagblad De Limburger d.d. 02-11-2019


Het kerkhof is op sterven na dood: ‘Als we niets doen, is er binnen twintig jaar bijna niks meer over’

Door Marco van Kampen


Kaalslag op Limburgse kerkhoven

Maurice Heemels sprak vorige week in een lezing publiekelijk zijn zorgen uit over de Limburgse begraafcultuur. Dat gebeurde tijdens de presentatie van de derde druk van het boek ‘Dood, Maar Niet Vergeten’. Dat betreft een naslagwerk van auteur John Vaessen over de historie van de graven en grafkelders op ‘D’n Aje Kirkhaof’ in Roermond. Ook tijdens een lezing in Maastricht, in augustus, maakte Heemels een punt van de kaalslag op de Limburgse kerkhoven en begraafplaatsen. Hij deed dit op verzoek van De Terebinth, een landelijke stichting die zich inzet voor de funeraire cultuur. Behoud van begraafplaatsen en grafmonumenten staat daarbij voorop.


Maurice Heemels op het kerkhof van Melick. Afbeelding: Laurens Eggen


Melick / Heythuysen

De Limburgse begraafcultuur is in een rap tempo aan het verdwijnen, constateert historicus Maurice Heemels uit Heythuysen. Steeds minder mensen kiezen voor een rooms-katholieke uitvaart en begrafenis, met lege plekken op de dodenakkers als gevolg. Heemels luidt de noodklok.
Een gebit waarin steeds meer tanden ontbreken. Zo omschrijft historicus Maurice Heemels uit Heythuysen het dorpskerkhof of de begraafplaats anno nu. Thans laat meer dan 65 procent van de Nederlanders zich cremeren, met een onstuitbare kaalslag van dodenakkers als logisch gevolg. Zelfs in het van oudsher streng katholieke Limburg.
Een ontwikkeling die Heemels grote zorgen baart. De Limburgse begraafcultuur is in een akelig hoog tempo aan het verdwijnen, constateert hij. Als er niks gebeurt, is de ontmanteling binnen dertig jaar compleet en valt er niks meer te redden. Het wordt tijd dat de tandarts langskomt.

Fascinatie

Nee, Heemels zelf hoeft niet per se begraven te worden als zijn tijd gekomen is. Met zijn vrouw heeft hij een compromis gesloten: ze worden beiden gecremeerd, maar een deel van zijn as krijgt een plekje in Melick. Op het kerkhof waar vier generaties Heemels begraven zijn. Zijn fascinatie voor dodenakkers heeft dan ook geen religieuze grondslag. Wel een emotionele. Heemels: „Mijn vader overleed toen ik vier maanden oud was. Kanker. Vanaf mijn kinderjaren bracht ik daardoor veel tijd door op het kerkhof in Melick. Die omgeving intrigeerde me. De brandende lichtjes, de bloemen. Het maakte veel indruk op me.”

Foto: Laurens Eggen


Zijn interesse ontwikkelde zich in de loop der jaren tot een expertise. In 2016, vier jaar nadat zijn moeder was overleden, promoveerde de historicus aan de universiteit van Maastricht op een proefschrift over de begraafcultuur in Roermond tussen 1870 en 1940. Hij droeg zijn werk op aan zijn ouders. Het onderzoek leverde Heemels inzichten op over met name de sociale gelaagdheid in de samenleving van toen. Het kerkhof als spiegel van de stad. De lerarenopleider geschiedenis aan de Fontys Hogeschool in Sittard verdiepte zich tevens in de begraafcultuur op provinciaal en landelijk niveau.

Bewaren

Het kwam voor Heemels natuurlijk niet als een verrassing dat het aantal rooms-katholieke uitvaarten en begrafenissen dalende is. Wat hem wél overdonderde, is de snelheid waarmee dit momenteel gepaard gaat. Heemels: „De secularisering kwam eigenlijk al in de negentiende eeuw op gang. Vanaf de jaren vijftig resulteerde dit in de ontkerkelijking, met als gevolg de teloorgang van kerkelijke rituelen rond de dood en het begraven.
Dat is niks nieuws. De laatste jaren gaat het echter wel heel erg hard. Het eeuwenlang onberoerd gebleven karakter van het rooms-katholieke begraven is fundamenteel gewijzigd. Het percentage Nederlanders dat op papier nog rooms-katholiek is en een kerkelijke uitvaart krijgt, staat op het punt om onder de 10 procent te duiken. Dat is voor het eerst sinds vijftien eeuwen. Tegelijkertijd oversteeg het aantal personen dat kiest voor een crematie vorig jaar voor het eerst de 65 procent. Een eeuwenoude begraafcultuur dreigt te verdwijnen in Nederland.
En Limburg vormt daarop geen uitzondering, ondanks het rijke religieuze leven dat deze provincie altijd heeft gehad. Binnen nu en een generatie komt het moment dat niemand meer kiest voor een katholieke uitvaart. De kerkhoven en begraafplaatsen die er dan nog wel zijn, zullen op een gegeven moment deels of volledig worden geruimd. Als we niets doen, is er binnen twintig of dertig jaar bijna niks meer over.”

Foto: Laurens Eggen


Cultureel erfgoed


Hamvraag: wat zou dat? Wat maakt het uit als we oude kerkhoven en begraafplaatsen niet bewaren voor het nageslacht? Heel veel, vindt Heemels. „Kijk, dat mensen op een gegeven moment andere keuzes maken, houd je niet tegen. We hebben crematoria en ook natuurbegraafplaatsen zijn tegenwoordig populair. Dat is zeker niet slecht. Iedereen heeft de vrijheid om zijn eigen rituelen te kiezen na zijn dood, of die nu kerkelijk zijn of niet. Mijn zorgen komen puur voort uit historisch perspectief. Het rooms-katholieke geloof en de daarbij horende begraafcultuur bepaalde eeuwenlang mede de identiteit van het gebied dat Limburg heet. Het kerkhof vormde een afspiegeling van de maatschappij: hier ligt Piet, hij was bakker, woonde in die straat en kwam uit die familie.
Dat stukje geschiedenis dreigen we nu kwijt te raken. Als we dit op zijn beloop laten, is het over een paar decennia niet meer mogelijk om te zien hoe we ruim vijftien eeuwen lang onze doden begroeven. En hoe mensen met doden omgingen zegt wat over het niveau van de beschaving in die tijd. Ik vind dat we, voordat het definitief te laat is, de vraag moeten stellen of we dit moeten laten gebeuren. Als economische motieven leidend zijn, is het antwoord ‘ja’. Maar daar leg ik me niet bij neer. Ik pleit ervoor om dorpskerkhoven en begraafplaatsen als cultureel erfgoed te gaan beschouwen.”

Foto: Laurens Eggen


Ondergeschoven kindje

De tijd begint serieus te dringen. Graven worden geruisloos geruimd en daar komt steeds vaker niks meer voor terug. Kerkhoven raken leger en leger. Elk jaar verliest het gebit van de dodenakker wel weer een tand of een kies. Parochies zouden het verval graag willen stoppen, maar zijn daar volgens Heemels amper toe in staat.
„Lees de kranten er maar op na. Het bisdom moet bezuinigen. Medewerkers worden ontslagen. De eerste zorg van de parochie is het openhouden van het kerkgebouw, dat is al moeilijk genoeg. Het kerkhof is een beetje het ondergeschoven kindje. Dat staat niet hoog op de prioriteitenlijst en dat is begrijpelijk. Hier en daar werpen vrijwilligers zich op om de boel te onderhouden, maar dat zijn doorgaans, met alle respect, oudere mensen. De jeugd bekommert er zich niet om. Het is heel simpel: als we de toekomst van de begraafplaats willen waarborgen, hebben we hulp van de overheden nodig. Van de gemeente, van de provincie, van de rijksoverheid. Er zou beleid gemaakt moeten worden waarmee Limburgse begraafplaatsen en kerkhoven als cultureel erfgoed kunnen worden geconserveerd.”

Foto: Laurens Eggen


Zaak is dan wel dat het probleem onder de aandacht wordt gebracht. Geen sinecure, dat beseft Heemels terdege. ‘Begraafcultuur’ is niet het meest sexy thema, al helemaal niet bij de jongere generaties. De Heythuysenaar denkt aan het oprichten van een stichting. „Een Stichting Limburgse Kerkhoven en Begraafplaatsen zou kunnen helpen om de dodenakker te profileren als een mooie plek.
Als een plaats van rust, bezinning, natuurschoon en historie. Ja, wellicht van geluk. Met overheidssubsidies zou ze graven kunnen onderhouden, ook als de huur ervan is opgezegd. Je zou ook kunnen denken aan het adopteren van een grafmonument. Hoe dan ook, er moet een gezamenlijk beleid komen voor de hele provincie. Dat begint met het aanzwengelen van een discussie. Ik hoop daar nu alvast een begin mee te hebben gemaakt. Ze zeggen wel eens dat historici altijd achterom kijken. In dit geval wil ik juist dingen vastleggen en bewaren voor toekomstige generaties. Ik hoop dat er een gezelschap opstaat dat hier ook voor wil ijveren. En anders zet ik mijn kruistocht solo voort.”


Petra Stienen ontvangt boek

Omdat Petra Stienen wegens verblijf in het buitenland helaas niet aanwezig kon zijn (zij werd vervangen door haar moeder Tiny Sieben) bij de uitreiking van de door de stichting uitgegeven derde uitgebreide druk van het boek ‘Dood, maar niet vergeten’ op zaterdag 26 oktober in MFC ‘t Paradies, overhandigde bestuurslid Wilbert Dekker van de Stichting Oude Kerkhof haar vrijdagmiddag 1 november het boek tijdens de tentoonstelling ‘DNA van Limburg - editie Roermond’ in de ECI Cultuurfabriek.


Petra Stienen ontvangt boek uit de handen van Wilbert Dekker (foto: Ferdinand Pleyte)


Druk bezocht Allerzielenweekend op begraafplaats

Dit jaar beet de traditionele Eucharistieviering op zaterdag 2 november het spits af bij de Allerzielenactiviteiten op het Oude Kerkhof. Voor de eerste keer sinds zijn wijding op 8 december vorig jaar, droeg bisschop mgr. Harrie Smeets, geassisteerd door hulpbisschop Everard de Jong, om 08.00 uur de Heilige Mis op in de bisschoppelijke grafkapel. Na afloop werd aan de bisschop door voorzitter Stichting Oude Kerkhof Mathieu Beeren en auteur John Vaessen een exemplaar van het boek ‘Dood, maar niet vergeten’ overhandigd. Een bezoek aan de crypte, waar bisschoppen van het tweede bisdom Roermond zijn bijgezet, besloot de plechtigheid.


Mathieu Beeren en John Vaessen in gesprek met bisschop Harrie Smeets, waarna de onder de kapel gelegen grafkelder bezocht werd (foto’s: Gijsbrecht Dieteren-Bisdom Roermond)

 

Allerzielenloop

De inmiddels alom bekende ‘Allerzielenloop’ startte dit jaar reeds voor de negende keer in successie die zaterdagavond zoals gebruikelijk bij de processiegang van ‘Kapel in ’t Zand’. Rond 19:30 uur verzamelden zich aldaar, onder goede weersomstandigheden, naar schatting 150 deelnemers, al of niet in het bezit van een lantaarn voor de wandeling naar de begraafplaats. Op een dergelijk groot aantal belangstellenden had de organisatie niet gerekend, maar was uiteraard zeer verheugd dat zoveel geïnteresseerden de weg naar deze jaarlijkse activiteit gevonden hadden. Wellicht dat door deze massale opkomst in de toekomst voor een andere opzet gekozen moet worden. Bij het betreden van de begraafplaats werden de deelnemers verwelkomd door muziek ten gehore gebracht door een ensemble van hoornblazers van de ‘Brass Band Merum’, die evenals vorig jaar bijdroeg aan het sfeervolle en devote karakter van de avondwandeling. Vooraf gegaan door rondleider John Vaessen werd vervolgens een vijftiental locaties bezocht die door middel van schijnwerpers van binnen of buiten aangestraald werden, zodat het katholieke deel van de begraafplaats feeëriek verlicht werd. Bij iedere locatie werd kort informatie verstrekt omtrent de betekenis ervan. In het kader van ‘Roermond 75 jaar bevrijd’ werden voor de eerste keer in het bestaan van de ‘Allerzielenloop’ ook de geallieerde graven bezocht, waar enkele ogenblikken stilte gehouden werd. Evenals alle verzetsstrijders en oorlogsslachtoffers die op het Oude Kerkhof rusten hebben zij hun leven gegeven voor onze vrijheid. Zowel bij het voormalige lijkenhuisje alsook bij de bisschoppenkapel werd de wandeling onderbroken door een intermezzo van de ‘Brass Band Merum’. Rond 20:45 uur was de ‘Allerzielenloop’ teneinde en konden de organisatoren Wim Bongaerts en Laurent Linssen terug zien op een buitengewoon geslaagde activiteit. De voorbereidingen voor de jubileumeditie in 2020 zijn inmiddels reeds gestart.

Allerzielenloop 2019 (foto's: Cord Beckmann)

Voor een impressie van de 'Allerzielenloop' 2019 door Cord Beckmann zie: https://www.facebook.com/pg/Sjoonfoto/photos/?tab=album&album_id=2155646751405670

 

Hieronder foto's van Wim Bongaerts.

Ter afsluiting van het seizoen organiseerde de Stichting Oude Kerkhof op zondag 3 november de laatste gratis bij te wonen algemene rondleiding van dit jaar. De start was zoals gebruikelijk in zaal ‘Aad Remunj’, schuin tegenover de begraafplaats. Een twintigtal deelnemers luisterden hier aandachtig naar een inleidende presentatie over de historie van ‘den Aje Kirkhaof’, waarna een twee uur durende wandeling over alle geloofsgedeelten op de begraafplaats volgde.

De Stichting Oude Kerkhof dankt hierbij alle vrijwilligers die hun medewerking gegeven hebben het ‘Allerzielenweekend’ tot een eclatant succes te maken en in het bijzonder ook alle bezoekers die aan de verschillende activiteiten bij de viering van Allerzielen 2019 hebben deelgenomen.


 

PRESENTATIE DERDE UITGEBREIDE DRUK BOEK
‘DOOD,MAAR NIET VERGETEN’

In een tot de laatste plaats toe bezette zaal in MFC ’t Paradies luisterden zo’n 120 aanwezigen naar het welkomstwoord door de voorzitter van de Stichting Oude Kerkhof, Mathieu Beeren. Hij dankte iedereen die mede aan de totstandkoming van het boek heeft meegewerkt, in het bijzonder auteur John Vaessen. Ook eindredacteur dr. Maurice Heemels besteedde vervolgens op persoonlijk wijze aandacht aan de samensteller van het boek, maar sprak tevens zijn zorg uit over het verdwijnen van een begraafcultuur die de identiteit van Limburg eeuwenlang mede bepaald heeft. Hij hield een pleidooi zich het lot van minder bekende kerkhoven en begraafplaatsen aan te trekken en zo de teloorgang wellicht te stoppen. De hoop werd uitgesproken dat ‘den Aje Kirkhaof’ een van de eerste begraafplaatsen is in een lange rij van Limburgse dodenakkers die voor de toekomst bewaard zijn gebleven. Als derde spreker memoreerde auteur John Vaessen aan de geschiedenis van het realiseren van de nieuwe uitgave vanaf de eerste druk in 2011. Voorts sprak hij zijn dank uit aan alle informanten in het algemeen en in het bijzonder aan het bestuur van de Stichting Oude Kerkhof en aan personen die op wat voor wijze dan ook, hem behulpzaam geweest zijn dit resultaat te bereiken. Omdat in het nieuwe boek diverse op het Oude Kerkhof begraven personen begraven zijn die rond 1900 gerelateerd waren aan voormalig Nederlands-Indië was Yvonne de Vries bereid een korte lezing te geven over de schrijfster ‘Melati van Java’ wier moeder op het Oude Kerkhof haar laatste rustplaats heeft. Een intermezzo dat door de aanwezigen zeer gewaardeerd werd. Omdat Petra Stienen wegens verblijf in het buitenland niet het eerste exemplaar van het boek in ontvangst kon nemen, werd zij vervangen door haar moeder Tiny Sieben. In een gloedvolle toespraak richtte zij zich op mooie wijze tot het aanwezige publiek, waarna voorzitter Mathieu Beeren en penningmeester Pieter Einig van de stichting Oude Kerkhof haar het boek vergezeld van een bloemetje, overhandigden. Tenslotte werden door hen de aanwezige sponsoren bedankt voor hun financiële bijdrage en ontvingen ook zij een of meerdere exemplaren van de derde uitgebreide druk. De stichting Oude Kerkhof kan terugzien op een bijzonder geslaagde middag. Vanaf 28 oktober zijn de boeken voor de prijs van 27,50 euro in Roermond verkrijgbaar bij een achttal verkooppunten. Indien men het boek (met verzendkosten) opgestuurd wil hebben, kan contact worden opgenomen met info@oudekerkhofroermond.nl

-----

--------------

---------------------

-------------------

-------------------------

------------------

-------------------

Foto's Wim Bongaerts


Foto: Allerzielenloop 2018 (Fotografie Jan Paul en Jeroen Kuit)


ALLERZIELEN 2019 OP 'DEN AJE KIRKHAOF'


EUCHARISTIEVIERING


Als begin van de Allerzielenactiviteiten op het Oude Kerkhof zal op zaterdag 2 november (Allerzielen) om 08.00 uur s’ morgens de jaarlijkse traditionele Eucharistieviering in de Bisschoppenkapel plaats vinden, aansluitend gevolgd door een korte meditatie in de crypte. De Heilige Mis en meditatie, waarbij iedereen welkom is, wordt opgedragen ter intentie van alle op de begraafplaats rustende overledenen in het algemeen en de overleden bisschoppen in het bijzonder. De Heilige Mis zal dit jaar voor het eerst opgedragen worden door de bisschop van Roermond mgr. Harrie Smeets, geassisteerd door hulpbisschop Everard de Jong.


‘ALLERZIELENLOOP’


Diezelfde zaterdagavond start om 19.15 uur de traditionele 'Allerzielenloop' met het uitreiken van stormlampen aan de deelnemers op het pleintje vóór de Kapel in 't Zand. Iedereen die mee wilt lopen wordt uitgenodigd op dat tijdstip aldaar aanwezig te zijn. Vanaf 19.00 uur is het mogelijk een kaarsje te kopen in de processiegang om tijdens of na de wandeling te plaatsen op het graf van een dierbare. Om 19.25 uur vertrekt de stoet in stilte via de processiegang in de kapel, naar de hoofdingang van de begraafplaats, waarna lantaarns door de deelnemers onder begeleiding van gidsen langs de daarvoor bestemde paden geplaatst worden. Diverse locaties worden die avond van binnen of van buiten aangestraald, zodat een gedeelte van de begraafplaats feeëriek verlicht is. Gedurende de wandeling zijn er vervolgens twee muzikale intermezzo’s, één bij de Bisschoppenkapel en één bij het lijkenhuisje, verzorgd door een ensemble van de Brass Band ‘Merum’ te beluisteren. De deels verlichte begraafplaats is dit jaar uitsluitend te bezoeken op zaterdagavond 2 november.


BISSCHOPPELIJKE KAPEL EN CRYPTE


De bisschoppelijke grafkelder, benevens de er boven gelegen kapel en de Stoltzenbergkapel worden op vrijdag 1 november (Allerheiligen), zaterdag 2 november (Allerzielen) en zondag 3 november, alle dagen van 12:00 uur tot 17:00 uur voor het publiek opengesteld.


RONDLEIDING


Ter afsluiting van de Allerzielenactiviteiten op ‘den Aje Kirkhaof’ start zondag 3 november om 13.00 uur de laatste gratis algemene rondleiding van dit jaar georganiseerd door Stichting Oude Kerkhof. De twee uur durende wandeling begint met een korte presentatie over de ontstaansgeschiedenis van de historische monumentale begraafplaats in zaal ‘Aad Remunj’, Herkenbosscherweg 10, schuin tegenover over de begraafplaats. Alle vijf geloofsgedeelten op de begraafplaats zullen vervolgens bezocht worden.


 

PRESENTATIE DERDE UITGEBREIDE DRUK BOEK
‘DOOD, MAAR NIET VERGETEN’

-----
---------------------------------------------------Petra Stienen
------------------------------------------------- (foto: Jeroen Poortvliet)

-- ------------------------------------------

Op zaterdag 26 oktober om 14:00 uur zal de presentatie van de derde uitgebreide druk van het door de stichting Oude Kerkhof uitgegeven en door John Vaessen samengestelde boek ‘Dood, maar niet vergeten’. Graven en grafkelders op ‘den Aje Kirkhaof’ in Roermond, plaats vinden in:

MFC ’t Paradies, Munsterstraat 61 te Roermond

PROGRAMMA (onder voorbehoud)

*Welkomstwoord Mathieu Beeren, voorzitter

*Woord dr. Maurice Heemels, eindredacteur

*Woord John Vaessen, auteur

*Korte lezing door Yvonne de Vries

*Uitreiking eerste exemplaar van het boek aan de in Roermond geboren Petra Stienen, arabist, spreker, schrijver en politicus, die wegens verblijf in het buitenland vertegenwoordigd zal worden door haar moeder Tiny Sieben

*Uitreiking van het boek aan de twintig sponsoren

Na het slotwoord door de voorzitter biedt de stichting de aanwezigen een drankje aan en bestaat de mogelijkheid het boek ter plaatse aan te schaffen.

Tijdens de presentatie zijn er in ’t Paradies’ geen andere activiteiten.

Vanaf 1 november is de nieuwe uitgave ook verkrijgbaar bij:

*Plantage Boekhandel, Neerstraat 52a, 6041KD Roermond
*Antiquariaat Theo Boom, Neerstraat 3a, 6041KA Roermond
*Cuypershuis, Pierre Cuypersstraat 1, 6041XG Roermond
*Hal Kathedraal,Grote Kerkstraat
*VVV Roermond, Markt 17, 6041EL Roermond
*Café-Zaal ‘Aad Remunj’, Herkenbosscherweg 10, 6045AR Roermond
*Boekhandel Van Heijster, Hoogstraat 11, 6071 JM Swalmen
*Kinderboekhandel De Kleine Tovenaar, Hoekstraat 3, 6042 KH te Maasniel

Het boek kan eventueel (met verzendkosten) ook toegezonden worden.
Mailadres: info@oudekerkhofroermond.nl


Bijdrage gemeentearchivaris dr. Hans van de Mortel in
City Life Magazine
(september 2019)


 

Nieuw venster in ‘Canon van het Nederlands funerair erfgoed’

Op initiatief van onze vrijwilliger dr. Maurice Heemels is er een venster aan de ‘canon van het Nederlands funerair erfgoed’ toegevoegd: de geclassificeerde begraafplaats uit de periode 1850-1950. Hij heeft dit venster zelf geschreven en beschrijft als voorbeeld uiteraard de begraafplaats 'Nabij Kapel in ‘t Zand'.
Vanaf het moment dat mensen begraven werden, was er sprake van verschillen in de manier waarop dat gebeurde. Niet alleen in de rituelen rondom dood en begraven werd onderscheid gemaakt tussen mensen, maar ook de plaats waar mensen begraven werden – bijvoorbeeld in of buiten de kerk - was afhankelijk van hun economische of sociale status. Negentiende- en vroeg twintigste-eeuwse begraafplaatsen zijn misschien wel het meest duidelijke bewijs voor dat laatste. In elk geval is op deze begraafplaatsen het verschil in begraving tussen mensen tegenwoordig nog het best zichtbaar. ‘Onze’ begraafplaats, het Oude Kerkhof, maakt dus vanaf nu prominent deel uit van de canon, die in het najaar ook in boekvorm zal worden gepresenteerd.
Bron: Nieuwsbrief Stichting Dodenakkers.nl september 2019

Geclassificeerde begraafplaatsen
Hoe de klassenmaatschappij ook terug te zien was op de dodenakkers.


Vanaf het moment dat mensen begraven werden, was er sprake van verschillen in de manier waarop dat gebeurde. Niet alleen in de rituelen rondom dood en begraven werd onderscheid gemaakt tussen mensen, maar ook de plaats waar mensen begraven werden – bijvoorbeeld in of buiten de kerk - was afhankelijk van hun economische of sociale status. Negentiende- en vroeg twintigste-eeuwse begraafplaatsen zijn misschien wel het meest duidelijke bewijs voor dat laatste. In elk geval is op deze begraafplaatsen het verschil in begraving tussen mensen tegenwoordig nog het best zichtbaar.


Verschillen in de dood


Vanaf het einde van de achttiende, maar op grote schaal in de loop van de negentiende eeuw werden in Noordwest-Europa – en dus ook in Nederland – begraafplaatsen buiten steden aangelegd. Op deze begraafplaatsen was classificatie, met name vanaf ongeveer 1850 normaal. Ook op de dorpsbegraafplaatsen die werden aangelegd na de begrafeniswet van 1869 zien we dit terug.
De negentiende-eeuwse burgerij was zeer statusbewust en wilde zich ook in het begraven graag onderscheiden van anderen. Een mooi grafmonument op een dito locatie was haar wens. Het systeem van classificatie dat aan het einde van de achttiende eeuw juist was bedacht om al te grote verschillen tussen mensen in de omgang met de dood te voorkomen – bijvoorbeeld bij het versieren van de kerk tijdens de begrafenisdienst, het luiden van de klokken en het vervoer van de lijken – bleek in de loop van de negentiende eeuw feitelijk ‘een prima systeem’ te zijn om verschillen tussen mensen te benadrukken. Over het algemeen was er op begraafplaatsen sprake van drie of vier begraafklassen, waarbij de eerste begraafklasse de duurste was en meestal bestond uit koopgraven, vaak met ‘eeuwigdurend grafrecht’. Bovendien was het grafvak groter zodat men voldoende ruimte had om een grafkelder of een groot monument te plaatsen. De begraafklassen twee en verder waren goedkoper en de graven in deze klassen werden gehuurd voor een bepaalde periode, na afloop waarvan ze verlengd of geruimd werden. De klasse drie of vier was de goedkoopste begraafklasse waarin ook de mensen begraven werden die geen geld voor een begrafenis of graf hadden. Hun begrafenis werd betaald door begrafenisvereniging, kerkgenootschap of gemeente. Zo kon men op basis van een zogenaamd ‘bewijs van onvermogen’ op kosten van de gemeente begraven worden. De grafafmeting was hierbij precies dat wat nodig was voor een kist, namelijk 1,80 bij 0,60 meter. Het begraven op kosten van de gemeente was voor de meeste mensen echter geen aantrekkelijke gedachte.


Roermond als voorbeeld


Onderzoek naar de classificatie van negentiende- en vroeg twintigste-eeuwse begraafplaatsen staat in de kinderschoenen. Echter uit analyse van onder meer de begraafregisters van de Roermondse begraafplaats ‘Nabij Kapel in ’t Zand’ (1785) kon worden vastgesteld dat de classificatie die daar werd gehanteerd – en tegelijkertijd in de eveneens geclassificeerde kerkdiensten – een soort ‘spiegel’ was van de sociale verhoudingen in de stad Roermond. Buren in het leven bleven ook vaak ‘buren’ op de begraafplaats. Dat werd in de internationale literatuur over negentiende-eeuwse begraafplaatsen al langer verondersteld, maar het wetenschappelijk onderzoek in Roermond toonde dit voor het eerst aan op basis van historisch bronnenmateriaal. Het onderzoek bevestigt hiermee bovendien de ervaringen die reeds zijn opgedaan in de praktijk op begraafplaatsen elders in Nederland.

Klassenmaatschappij

De classificatie komt niet alleen tot uiting in de verschillende klassen an sich, maar ook in de locatie van die klassen op de begraafplaats. De duurste begraafklassen lagen vaak centraal op de begraafplaats of langs de hoofdpaden. De goedkoopste klassen lagen meestal aan de buitenzijden van de begraafplaats. Ook in de vormgeving en het formaat van het grafmonument waren de verschillen tussen begraafklassen zichtbaar.
Classificatie aan de hand van begraafklassen is een typisch kenmerk van negentiende- en vroeg twintigste-eeuwse begraafplaatsen. Het verschijnsel classificatie past in de context van de periode tussen ongeveer 1850 en 1950, een tijd die door historici niet voor niets gekenmerkt wordt als ‘de hoogtijdagen van de klassenmaatschappij’.

Suggestie voor verder lezen:
• Maurice Heemels, ‘Op den akker des doods, waar allen gelijk worden’. Begraafcultuur in Roermond, 1870-1940’ (Hilversum, 2016)

Internet:
Het Oude kerkhof in Roermond


OPEN MONUMENTENDAGEN 2019
HET OUDE KERKHOF: EEN PLEK VAN PLEZIER ??

De Open Monumentendagen met dit jaar als thema ‘Plekken van plezier’ vinden plaats op zaterdag 14 en zondag 15 september. Een plek van plezier is niet het eerste dat in je opkomt bij een (historische) begraafplaats. Natuurlijk is de algemene begraafplaats ‘Nabij Kapel in ’t Zand’ zoals de officiële benaming luidt, behalve een plek van herdenken ook een plezierige plek om er te verblijven. Met zijn talloze monumentale graven en bomen en diverse dier- en plantsoorten is het Oude Kerkhof een oase van rust in een drukke dagelijkse werkelijkheid, dus in deze zin zeker een plezierige plek om te bezoeken.
Vanaf 1785 zijn nagenoeg alle Roermondenaren tot halverwege de 20e eeuw hier begraven of bijgezet. Het Oude Kerkhof is daardoor niet alleen een stenen archief, een bron van voldoening voor historisch geïnteresseerden, maar vooral ook een prominente locatie om te herdenken. De liefdevolle herinneringen aan dierbaren worden met genoegen beleefd. Vanuit dit oogpunt gezien is ook het Oude Kerkhof zeker ook een plek van plezier.

Vanaf 2001 is de begraafplaats officieel een rijksmonument. Niet alleen de dodenakker ‘an sich’, maar ook de muren van de begraafplaats, alsook een tiental grafmonumenten waaronder de bisschoppenkapel, het familiegraf van dr. Pierre Cuypers, de Stoltzenbergkapel en het wereldberoemde ‘graf met de handjes’ genieten de monumentenstatus. Het laatstgenoemde monument van onafscheidelijke liefde past zeker in het thema van dit jaar.

Op zondag 15 september kan men vanaf 14:00 uur deelnemen aan gratis rondleidingen die starten vanaf de hoofdingang. Alle vijf geloofsgedeelten zullen tijdens de rondleiding bezocht worden . Aanmelden is niet nodig. Op zaterdag 14 september zijn er geen geplande rondleidingen of andere activiteiten maar is de begraafplaats wel voor het publiek geopend. Op de website www.oudekerkhofroermond.nl is een wandeling gratis te downloaden
Op vrijdag 13 september zijn er in het kader van de Open Monumentendagen besloten rondleidingen voor scholieren uit het basisonderwijs, de zogeheten klassendagen.

Info: www.oudekerkhofroermond.nl



 

Bestuur en vrijwilligers van de stichting Oude Kerkhof feliciteren hun voorzitter, Mathieu en Annie met hun 50-jarig huwelijk op 11 juni 2019.


Cuypersweekend op het oude kerkhof: wandeling, presentatie en rondleiding.

In het kader van het traditionele jaarlijkse Cuypersweekend organiseert de Stichting Oude Kerkhof in samenwerking met het Cuypershuis diverse activiteiten.
Op zaterdag 15 juni start er om 14:00 uur bij het Cuypershuis een wandeling via de Kapellerlaan naar en over het Oude Kerkhof. Na deze rondgang voert de wandeling langs de Kapelse molen, Galgenberg en Roerdal terug naar het Cuypershuis.
Aan deze wandeling zijn geen kosten verbonden. Duur van de wandeling is ongeveer 2 uur.

Op zondag 16 juni vindt er een rondleiding plaats op 'den Aje Kirkhaof', die geheel gewijd zal zijn aan locaties en personen die gerelateerd zijn aan de Roermondse architect Pierre Cuypers (1827-1921). Uiteraard wordt tijdens deze unieke wandeling zijn familiegraf bezocht, maar ook laatste rustplaatsen van onder meer zijn compagnon Frans Stoltzenberg en werknemers als Peter Smeets, Theo Pieters, Jacques Oor, Willem Slenders, Jean Geelen, Frans van den Essen, Henri Scheen, Jules Danis en Sjoerd van de Schuit. Eveneens wordt de aandacht gevestigd op graven van Cuypers’ tijdgenoten zoals de architect Weber en de kunstenaars Windhausen, Nicolas en Lücker.
Vanaf 14.00 uur kan men, vóóraf aan de rondleiding, in het (door Cuypers ontworpen) lijkenhuisje op de begraafplaats een presentatie met mondelinge toelichting van de restauratie van Cuypers' familiegraf bijwonen, die tussen 2004 en 2006 heeft plaatsgevonden. De rondleiding zelf start aansluitend aan de presentatie om 14.30 uur vanaf het voormalige lijkenhuisje en zal rond 16.00 uur eindigen.
Aan de rondleiding zijn geen kosten verbonden.

In het 'Cuypershuis' is tevens een wandelroute (één kilometer, twintig minuten) naar het Oude Kerkhof verkrijgbaar.
Uiteraard is de begraafplaats op zaterdag 15 juni ook geopend, maar vinden er, behoudens de wandeling, géén activiteiten plaats.

Begrafenis Pierre Cuypers


 

Indrukwekkend mini-concert door de Koninklijke Harmonie Roermond bij ‘Weekend van de Begraafplaats’


Gadegeslagen door tientallen bezoekers vond op 26 mei 2019 vóór de Bisschoppelijke grafkapel op het Oude Kerkhof vanaf 14:00 uur een geslaagd optreden plaats door de Koninklijke Harmonie Roermond. Voorzitter Mathieu Beeren van de Stichting Oude Kerkhof heette de aanwezigen welkom, waarna rondleider John Vaessen in het kort de geschiedenis van de KHR memoreerde. Gedurende een uur lang wist het ensemble het aanwezige gezelschap te boeien met een gevarieerd programma, waarbij de ‘Roermond Marsch’ gecomponeerd door oud-dirigent Max Guillaume (1877-1944) en het Roermondse volkslied uiteraard niet ontbraken. De verschillende nummers werden op enthousiaste wijze aan elkaar gepraat door klarinettist Sarah Denissen. Na afloop van het concert vond er met rondleider Jos Einig een uitgebreide rondleiding plaats bestemd voor de bezoekers aan de begraafplaats, die in het kader van het ‘Weekend van de Begraafplaats’ niet alleen uit Roermond afkomstig waren. Uitsluitend voor leden van de ‘Keuninklikke’ was er na afloop van hun optreden een extra rondleiding onder leiding van John Vaessen waarbij laatste rustplaatsen bezocht werden van harmonieleden die vanaf 1850 op deze historische stadsbegraafplaats begraven zijn. Vele van hun graven bevinden zich nog in redelijk staat of zijn zelfs gerestaureerd. De ideale weersomstandigheden waren er mede debet aan dat teruggekeken kan worden op een geslaagde activiteit gedurende deze jaarlijks terugkerende traditie. Mooi te mogen constateren dat de door de jaren heen ontstane band tussen de Koninklijke Harmonie Roermond en de Stichting Oude Kerkhof in de toekomst zeker gecontinueerd zal worden.

Onderstaande foto's: Christophe Ramakers

De Koninklijke Harmonie Roermond musiceert tijdens het 'Weekend van de Begraafplaats' op het Oude Kerkhof

Klarinettist Sarah Denissen kondigt de verschillende muziekstukken aan

Dirigent Wouter Pletzers bij het graf van zijn illustere voorganger Willem Bayer (1799-1853)


Weekend van de Begraafplaats ontsluit geheimen



Het graf met de handjes op het Oude Kerkhof in Roermond (foto Bartho Hendriksen)


Op 24, 25 en 26 mei 2019 wordt de zesde editie van het Weekend van de Begraafplaats gehouden. Het Weekend – voorheen de Week van de Begraafplaats – geniet een vaste plek op de culturele agenda van Nederland. Thema dit jaar is Een plek vol verhalen.
Zo is er het ontroerende verhaal over het ‘Graf met de handjes’ op ‘den Aje Kirkhaof’ (het Oude Kerkhof) in Roermond. Over een grote muur reiken een man en een vrouw elkaar de hand. Hij protestants, zij katholiek; de twee mochten vanwege hun verschillende religies niet bij elkaar worden begraven. Maar door de verstrengelde handen zijn zij toch voor eeuwig verbonden in de dood.


Verhalen


Een begraafplaats is volgens de organisatie van het weekend bij uitstek een plek vol prachtige, verdrietige en unieke verhalen.
Over de geschiedenis van begraafplaatsen, over soms monumentale gebouwen op de begraafplaats, over grafmonumenten, maar vooral over de mensen die er begraven zijn. Verhalen over families, geliefden, kinderen en het definitieve afscheid. Elke steen, monumentaal of eenvoudig, oud of nieuw, staat voor een geschiedenis.
Tijdens het Weekend van de Begraafplaats heten begraafplaatsen bezoekers welkom, verspreid over het hele land. De deelnemers organiseren tal van activiteiten zoals lezingen en rondleidingen, al dan niet in samenwerking met uitvaartondernemers, steenhouwers, historische verenigingen, verhalenvertellers, musici, singer-songwriters en andere lokale organisaties.

Volg het Weekend van de Begraafplaats op internet.

www.weekendvandebegraafplaats.nl
www.facebook.com/weekendvandebegraafplaats
https://twitter.com/weekvdb


Uitsluitend op zondag 26 mei vinden in het kader van het ‘Weekend van de Begraafplaats’ rondleidingen plaats georganiseerd door de Stichting Oude Kerkhof over de uit 1785 stammende stadsbegraafplaats 'den Aje Kirkhaof'.

Gedurende de twee uur durende rondleiding zullen alle vijf geloofsgedeelten en daarmee markante laatste rustplaatsen en locaties van dit rijksmonument worden bezocht. Daaronder uiteraard ook het befaamde ‘Graf met de handjes’.De zichtbare indeling in religieuze gedeelten, de begraafklassen en het relatief grote aantal grafkelders (53!), maken het Oude Kerkhof ('Nabij Kapel in 't Zand') een monumentale dodenakker van formaat.

De rondleidingen worden (bij goed weer) om 14:00 uur voorafgegaan door een mini-concert van de in 1775 opgerichte Koninklijke Harmonie Roermond. Diverse leden van deze oudste harmonie van ons land rusten op deze historische begraafplaats. Tijdens een extra rondleiding zullen hun laatste rustplaatsen na afloop van het concert bezocht worden.


Tweede Wereldoorlog rondleiding op Oude Kerkhof Roermond

Zondag 5 mei organiseert de Stichting Oude Kerkhof de jaarlijkse WO II rondleiding op het Oude Kerkhof te Roermond, waarbij diverse locaties en laatste rustplaatsen van gesneuvelde geallieerden, verzetslieden en oorlogsslachtoffers bezocht zullen worden. De start is om 13.00 uur met een korte voorbeschouwing in zaal 'Aad Remunj', Herkenbosscherweg 10, schuin tegenover de begraafplaats. De rondleiding, die verzorgd wordt door gidsen van de stichting, voert de bezoeker onder meer langs graven van oorlogsslachtoffers als Anna Lutgens, Maria Vlek, Margaretha Sliepen, Mathieu Fonteijn en Theo Stroucken. Moeder en zoon Houben kwamen om bij de beschieting van een evacuatietrein op 8 februari te Wesel (D.). Voorts wordt stilgestaan bij de laatste rustplaatsen van verzetsstrijders als Francisca Brinkman-Rohling, Jan Wolters, Theo Bots, Johannes Roosjen en de kompanen Sjaak Frenken en Baer Reulen, die beiden op 10 juni 1944 geëxecuteerd zijn. Van deze laatste zal aan het graf zijn afscheidsbrief voorgelezen worden. Bovendien zal gewezen worden op de plaats waar de veertien met Kerstmis 1944 gefusilleerde Roermondenaren begraven geweest zijn, evenals de slachtoffers die zijn omgekomen ten gevolge van de bombardementen in oktober en november 1944, zoals de families Ament, Wilke en de Bock. Aandacht zal er eveneens zijn voor de kindergrafjes tengevolge van de evacuatie begin 1945. Op de begraafplaats zijn twee NSB graven (Hetterscheid en De Leeuw) aanwezig die belicht zullen worden. Het grafmonument van Leendert de Leeuw met nationaalsocialistische signatuur is vanwege zijn bijzonderheid aangemerkt als rijksmonument. De plek waar 160 gesneuvelde Duitse militairen hun voorlopige rustplaats gekregen hebben (het 'Pruusseböske') zal eveneens bezocht worden. Bij de eregraven van Britse en Canadese vliegtuigbemanningsleden zal verteld worden over het neerstorten van hun machine. Tenslotte is er ook aandacht voor de nieuwe joodse begraafplaats. Totaal 87 joodse inwoners van Roermond zijn ten gevolge van de Holocaust naar concentratiekampen getransporteerd. Vele namen op de grafstenen herinneren aan familieleden die na hun deportatie niet meer zijn teruggekeerd, zoals Hiegentlich, Straus, Cardozo, Behretz, Goedhart, Egger, Lehman, Leviticus en Goudsmit. Aan het uiteindelijk voor haar bestemde graf, waarin ze niet heeft mogen rusten, wordt het aangrijpende verhaal verteld over het lot van de joodse Jeanette Passmann-Vogelsang. Ook het grafje van Ruben Baer, waarvan op 9 mei 2017 het nieuwe grafsteentje door opperrabbijn Binyomin Jacobs onthuld werd, zal bezocht worden. Deelname aan deze éénmalige jaarlijkse themarondleiding die twee uur zal duren, bedraagt drie euro per persoon. De wandeling is minder geschikt voor jonge kinderen. Vooraf aanmelden is niet nodig, tijdig aanwezig zijn is aan te bevelen.


Opperrabbijn Binyomin Jacobs onthult samen met leerlingen van de Synergieschool de matseva op het grafje van Ruben Baer (Foto: Rob van Deurzen)


ACT OF REMEMBRANCE 2019
‘For your tomorrow, we gave our today’

Zondag 28 april vond op het Oude Kerkhof de traditionele ‘Act of Remembrance’ plaats, georganiseerd door de Bond van Wapenbroeders en Joint Force Command Brunssum in samenwerking met de Stichting Oude Kerkhof.
Voorzitter van de afdeling Roermond /Venlo Emile van den Elshout heette de aanwezigen welkom, waarna afgevaardigden van Joint Force Command en kapelaan Dölle het woord voerden. Daarna was het de beurt aan wethouder Frans Schreurs om namens de gemeente de aanwezigen toe te spreken. De cultuurburgemeester van Roermond Pepijn sloot zich met een door hem gemaakt vredesgedicht hierbij aan, gevolgd door het voorlezen onderstaand gedicht over dit thema door leerlingen van de tegenover de begraafplaats gelegen Synergieschool.

Vrede, het is iets waar we allemaal veel om geven.
We willen allemaal in vrede leven.
Maar sommigen moeten in plaats van vrede,
in oorlog overleven.
Dan besef ik, wat voor een geluk ik heb hier…..
Wat die mensen die dit hebben meegemaakt,
het is te erg voor op papier.

In de oorlog was het niet fijn,
veel mensen leden onder pijn.
Soms als ze opstonden dachten ze;
Wat zal ik deze dag weer beleven,
kan het leven mij niks anders geven?
Was het leven maar groen,
maar wat konden zij daaraan doen.

Maar op deze dag staan we hier,
in stilte te denken aan de mensen die hier onder leden,
en wij zijn altijd maar ontevreden.
Wij hebben altijd iets te klagen,
en deze mensen, in die tijd, die moesten alles zelf verdragen.
Dit was ons bericht.
Bedankt voor het luisteren naar ons gedicht.

Na het officiële gedeelte zette de stoet, voorafgegaan door pipers, zich in beweging en werden er 13 graven van verzetsstrijders en 9 van gesneuvelde Britse en Canadese vliegtuigbemanningsleden bezocht. Bij hun graven werd kort gememoreerd aan de omstandigheden waaronder zij om het leven kwamen.
Door diverse instanties werden kransen en bloemen bij de 22 laatste rustplaatsen gelegd. De leerlingen van de Synergieschool werden hierbij begeleid door Renée Sarton (St. Oude Kerkhof) en Hub Aendekerk (Wapenbroeders).
Voor een korte afscheidsceremonie verzamelde men zich na afloop van de wandeling weer voor de Bisschoppelijke grafkapel, waarna de herdenking besloten werd met een samenzijn in zaal ‘Aad Remunj’ waar men genietend van koffie met vla tevreden terug kon kijken op een geslaagde middag.

Klik op hier voor het bekijken van foto’s gemaakt door Wim Bongaerts, hier voor foto's gemaakt door Mathieu Beeren en hier voor foto’s gemaakt door René Roosjen. Voor foto’s gemaakt door Pim Ermers zie de site www.wapenbroederszuid.nl


‘Vrunjdag’ Stichting Oude Kerkhof

Zondag 14 april ontving de Stichting Oude Kerkhof diverse Vrienden van het Oude Kerkhof ter gelegenheid van de jaarlijkse ’Vrunjdag’. In zaal ‘Aad Remunj’ heette voorzitter Mathieu Beeren de gasten welkom onder het genot van koffie met vla.
Hij memoreerde aan de verdiensten van de stichting in de afgelopen jaren en legde de nadruk op het Euregioproject dat momenteel op de begraafplaats uitgevoerd wordt. Vrijwilligers Jos Einig en Cécile Fincken waren verantwoordelijk voor de organisatie en gaven commentaar bij de dia’s die doorlopend dit betreffende op groot scherm vertoond werden. Na de koffie werd de begraafplaats bezocht en werd aan diverse vrijwilligers de gelegenheid gegeven hun zegje te doen bij de locaties die bezocht werden. Hieronder het nieuwe infopaneel aan de publieksingang, de diverse gerestaureerde kloostergraven, de gerestaureerde graftrommels in het lijkenhuisje, het grafje van Ruben Baer en de grafkapel Killaars. Bovendien werd nog een bezoek gebracht aan de grafkelder Nicolas, mede op verzoek van aanwezige nabestaanden van de familie Nicolas.
Na afloop van het bezoek aan de begraafplaats werden er bij ‘Aad Remunj’ nog hapjes en luxe belegde broodjes met drankjes aangeboden en werden er onderling in gemoedelijke sfeer wetenswaardigheden uitgewisseld. Tot slot reikte de voorzitter aan alle aanwezigen een exemplaar uit van het onlangs verschenen tijdschrift ‘Terebinth’, met daarin uitgebreide aandacht voor ‘ons’ graf met de handjes. Een geste die erg op prijs gesteld werd. De Stichting Oude Kerkhof kan, mede dankzij de inzet van de dames Einig en Fincken terugkijken op een geslaagde middag.

De foto’s bij deze bijdrage zijn gemaakt door Wim Bongaerts.

 


VERNIEUWDE PUBLIEKS INGANG OUDE KERKHOF

In het kader van het in uitvoering zijnde Euregioproject op het Oude Kerkhof zijn er bij de publieksingang op een recent bestraat gedeelte
zes nieuwe fietsbeugels geplaatst benevens een nieuw informatiebord voorzien van een actuele plattegrond. Aan de achterzijde ervan blijft
het mogelijk mededelingen te doen die betrekking hebben op de begraafplaats. De bezoeker van de begraafplaats kan nu via deze duidelijke
bewegwijzering zonder veel moeite de gewenste locatie vinden. Het is de bedoeling dat het gehele project vóór 1 juni van dit jaar afgerond is.


 

'Graf met de handjes' op cover van het funeraire tijdschrift 'Terebinth'

 

Het ‘graf met de handjes’: een krachtig symbool


Foto omslag: Het ‘graf met de handjes’ gezien vanaf de kant van Josephina’s graf (met sierlijk hekwerk
en kanten manchet…): bij uitstek een grafmonument met een verhaal. Foto Bartho Hendriksen

 

Foto boven: Het ‘graf met de handjes’ op de begraafplaats Nabij de Kapel in ‘t Zand in Roermond
(zie p. 19) vóór de restauratie in 2014. Al eerder waren de zandstenen handjes vervangen door
handjes van keramiek; later zijn ook de bovenste wapenstenen vernieuwd. Foto Bert Pierik


In het eerste nummer van 2015 besprak Wim Cappers het boek Dood maar niet vergeten. Graven en grafkelders op ‘den Aje Kirkhaof’ in Roermond
van John Vaessen. Op het omslag staat een foto van het ‘graf met de handjes’: over een muur heen reiken Jacobus van Gorkum en Josephina
van Aefferden elkaar de hand, hij protestant, zij katholiek. Om hun verschil in geloof mochten deze echtelieden niet bij elkaar worden begraven.
Maar hun verstrengelde handen drukken uit dat zij tot in de dood met elkaar zijn verbonden. Het is een symbool dat meteen duidelijk maakt
waarvoor het staat.
Symbolen vormen een krachtig medium. Symboliek is zo oud als de mensheid. Belangrijke zaken worden al eeuwenlang uitgedrukt in beelden: de
koning was kenbaar aan zijn kroon, de ridder aan zijn wapen en tegenwoordig nog de burgemeester aan de ambtsketen. Een trouwring is voor
twee gelieven een onmiskenbaar symbool van hun huwelijk. Beeldtaal. Beelden vormen een veel sterker middel om iets uit te drukken dan taal.
In één oogopslag kunnen die complexe begrippen duidelijk maken zoals gezag. Op graven vertellen zij wat overledenen of nabestaanden belangrijk
vonden: de altijd groene klimop symboliseert de eeuwigheid, een gebroken zuil een voortijdig afgebroken leven, een vlinder de ziel die opstijgt.
Bij het ‘graf met de handjes’ is dat de verbondenheid. Ondanks het verschil in geloof was hier een elf jaar jongere Limburgse jonkvrouw met
een niet-adellijke Hollander getrouwd, die als officier moest werken omzijn brood te verdienen. Josephina ging bij haar huwelijk in 1842, gesloten
in Duitsland, meer dan één grens over. Daarom noemt Vaessen haar ook wel een feministe avant la lettre.
We komen op graven vaker het symbool van de verstrengelde handen tegen. Maar twee handen over een muur heen, zoals in Roermond, is slechts
van één andere plek bekend, in Dreux in Normandië. Daar ligt in de koninklijke grafkapel de katholieke prins Ferdinand van Frankrijk, terwijl
zijn protestantse vrouw, hertogin Hélène van Mecklenburg-Schwerin, in een ruimte ernaast ligt. Maar door een raam heen geven ook zij, liggend
op hun doodsbed, elkaar de hand. Ware liefde Het duiden van symbolen is niet altijd eenvoudig, maar het ‘graf met de
handjes’ spreekt mensen enorm aan. Waarom eigenlijk? Als ik dat aan John Vaessen vraag, die ook rondleider is op ‘den Aje Kirkhaof’, dan is zijn
antwoord: ‘Gemengde huwelijken werden, in Roermond en elders, tot ver na 1950 niet op prijs gesteld – zachtjes gezegd. Ik heb meermaals bij
rondleidingen gehoord dat deelnemers hetzelfde overkomen was: als katholieke jongen of meisje moesten zij de verkering met een protestantse
jongen of meisje op bevel van de ouders uitmaken. Soms vloeide er bij dit monument daadwerkelijk nog een traan, als de herinneringen aan die
traumatische beslissing hun te veel werden.’
Dat is het: de ‘handjes’ zijn een symbool van verbondenheid, maar dat het zulke herkenbare en sterke gevoelens weet op te roepen, dat is de kracht
ervan. Wij zoeken immers allemaal de ware liefde, die verschillen in status, geloof, leeftijd en politiek overwint.
En liefst ook de dood.

Margriet de Roever


 

Lezing 'Roermondse adel en 'kermisadel' op het Oude Kerkhof'

In het begin van de vorige eeuw bewoonden diverse adellijke families voorname panden in of nabij de stad Roermond. Na hun overlijden werden ze vaak bijgezet of begraven in imposante grafkelders of onder markante monumenten op de algemene
stadsbegraafplaats ‘nabij Kapel in ’t Zand’, in de volksmond ‘den Aje Kirkhaof’. Het verschil in stand met de ‘gewone’ inwoners van de stad kwam mede daardoor duidelijk tot uitdrukking. Vanaf 1900 overwinterden kermisexploitanten uit binnen- en buitenland graag in Roermond met het doel herstellingen aan hun attracties en/of salonwagens te laten verrichten.

Roermond bezat immers, onder meer door de aanwezigheid van de werkplaatsen van de architect Pierre Cuypers, vakbekwame beeldhouwers, schilders en smeden, die graag gezien waren bij de kermisfamilies. Tussen deze families ontstonden goede vriendschappen; ze vormden een clan van kermisbaronnen en door onderlinge huwelijken, ’kermisadel’. Ook zij lieten in de stad tot de verbeelding sprekende panden bouwen en werden eveneens bijgezet in ruime grafkelders of in monumentale graven, die vaak minstens zo indrukwekkend waren als die van de gevestigde adel. Het was de Roermondse journalist Piet Tummers (1919-2005) die de twee groepen stedelingen op grond van deze overeenkomsten met elkaar vergeleek en het begrip ‘kermisadel’ introduceerde.

Over deze combinatie gaat de presentatie die verzorgd wordt door John Vaessen,PR/ Rondleider bij de stichting Oude Kerkhof.


Klinkende namen zullen de revue passeren zoals, Magnée de Horn, van Keverberg van Kessel, de Cerf de Fièze Fontaine, Géraud de Rochechouart, Van Aefferden, De Pollaert, De Negri Brunssum, Gansneb genaamd Tengnagel, Von Hompesch-Rürich, Michiels van Kessenich, Petit d’Oudenborgh en De Bieberstein Rogalla Zawadsky. Wat de zogenaam-de ‘kermisadel’ betreft wordt onder meer de aandacht gevestigd op families als Xhaflaire, Wolfs, Nizet, Vincken, Benner, van Bergen, Schulte en Kunkels.


De presentatie vindt plaats op dinsdag 26 maart van 14.00 uur tot 16.00 uur in MFC ’t Paradies’ te Roermond. De toegangsprijs bedraagt drie euro.

De lijkkoets met de overleden burggraaf Charles van Aefferden (1854-1922) op weg van kasteel Schöndeln via de Heinsbergerweg naar de algemene begraafplaats 'nabij Kapel in 't Zand', nu het Oude Kerkhof. (Bron: Vaessen, Dood, maar niet vergeten, 2011)


GRATIS RONDLEIDING ‘AJE KIRKHAOF’ ROERMOND



Op zondag 24 maart vindt de eerste door de Stichting Oude Kerkhof aangeboden gratis rondleiding in 2019 plaats over de uit 1785 stammende stadsbegraafplaats ‘Nabij Kapel in ’t Zand’, zoals de officiële benaming luidt. Voorafgaand aan deze wandeling is er om 13.00 uur een korte inleiding met fotopresentatie in zaal ‘Aad Remunj’, Herkenbosscherweg 10, schuin tegenover de begraafplaats. Gedurende de twee uur durende rondleiding zullen alle vijf geloofsgedeelten en daarmee markante laatste rustplaatsen en locaties van dit rijksmonument worden bezocht. Tijdens de rondleiding zijn onder meer de vier permanent tentoongestelde en gerestaureerde grafdozen in het voormalige lijkenhuisje te bezichtigen. Het totaal aantal graftrommels op de begraafplaats bedraagt nu tien stuks, hetgeen de helft is van het totaal aantal aanwezige grafdozen in Limburg. De duidelijke zichtbare indeling in religieuze gedeelten, de begraafklassen, het relatief grote aantal grafkelders (53!), het vele smeed-en gietijzer, de talrijke monumentale graven en de bijzondere flora maken ‘den Aje Kirkhaof’ bovendien een monumentale dodenakker van formaat. In een tijd waarin crematie nog geen rol van betekenis speelde en vrijwel elke Roermondenaar die overleed er werd begraven was de begraafplaats de ultieme uitdrukking van de sociale verhoudingen in de stad Roermond. Het is niet alleen een plek waar een enorme hoeveelheid genealogische informatie zichtbaar is, maar ook het tastbare overblijfsel van een verdwenen samenleving. Hier liggen in de meest letterlijke zin van het woord de Roermondenaren die tussen 1750 en 1950 de historie van de stad mede bepaald hebben. Daaronder bevinden zich niet alleen geestelijken, politici, leden van de rechterlijke macht, edelen, industriëlen en middenstanders, maar ook kunstenaars, medici, notarissen, architecten, stadsfiguren en kermisexploitanten. Vele graven herinneren bovendien aan de Tweede Wereldoorlog die vooral op het joodse gedeelte in het bijzonder gekenmerkt worden. Het is die dag onder meer mogelijk de crypte van de bisschoppenkapel te bezoeken, evenals andere grafkapellen die voor deze gelegenheid opengesteld zullen worden. Diverse grafkelders zijn te bezichtigen en in een er van is het toegestaan met een gids er in af te dalen. De rondleiding op 24 maart is de eerste in een reeks van vijf gratis rondleidingen in 2019, georganiseerd door de Stichting Oude Kerkhof. Uiteraard blijft het altijd mogelijk individueel een rondleiding te reserveren. Er zijn geen restricties betreffende de groepsgrootte.

Detail begraafplaats Oude Kerkhof (Foto Wim Bongaerts)



Lezing ‘Slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog die begraven zijn op het Oude Kerkhof te Roermond’


Traditiegetrouw vindt ieder jaar in april een herdenking, georganiseerd door de Bond van Wapenbroeders Afdeling Roermond en Venlo i.s.m. het Joint Force Commando Brunssum, op het Oude Kerkhof plaats ter nagedachtenis aan aldaar begraven oorlogsslachtoffers.

Van september 1944 tot maart 1945 was Roermond frontstad. Deze periode, maar ook wat er aan vooraf ging, is onderdeel van een lezing over gesneuvelde geallieerden, omgekomen verzetsstrijders en burgers en Duitse collaborateurs die hun laatste rustplaats kregen op het Oude Kerkhof, gepresenteerd door John Vaessen, auteur van het boek ‘Dood, maar niet vergeten’. Graven en grafkelders op ‘den Aje Kirkhaof’ in Roermond’.


De presentatie omvat onder meer de eerste schotenwisseling in Nederland van de Tweede Wereldoorlog op de Kapellerlaan, de eerste gesneuvelde Nederlandse militairen op 10 mei1940, graven van Britse en Canadese geallieerden, de verzetsstrijders Reulen en Frencken, de NSB’ers Hetterscheid en De Leeuw, het inzetten van Russische krijgsgevangenen door de bezetter, de joden vervolging in Roermond en de bombardementen. Het gedeelte ná de pauze zal gewijd zijn aan de executies in het Elmpterwald, de voettocht van bijna 3000 Roermondse mannen naar Duitsland en de rol daarbij van Abschnitts Kommandant der Fallschirmjäger majoor Ulrich Matthaeas, de evacuaties naar Noord-Nederland, door oorlogsgeweld omgekomen Roermondenaren (o.a. Stroucken, Lutgens, Vlek, Sliepen en Fonteijn), opgraving en herbegrafenis van Roermondse oorlogsslachtoffers, de bevrijding van Roermond op 1 maart 1945 én burgers die ná de oorlog omkwamen ten gevolge van achtergebleven onontplofte munitie zoals onder andere Koenen en Uiterwijk.


Tijdens de lezing zullen onder meer zelden vertoonde foto’s uit die periode uit het archief van de in 2017 overleden Annie Ramakers-Dahmen (destijds voorzitter Stichting jaarlijkse Herdenking Gevallenen 1940-1945 Roermond) te zien zijn.


De lezing vindt plaats op vrijdag 25 januari aanstaande om 19.00 uur in het Generaal Spoor Paviljoen in het Nationaal Herdenkingspark Roermond. De toegang is gratis.


Eind 2019 verschijnt de derde uitgebreide druk van het boek 'Dood, maar niet vergeten', graven en grafkelders op 'den Aje Kirkhaof' te Roermond, samengesteld door John Vaessen en uitgegeven door de Stichting Oude Kerkhof. Het oorspronkelijke boek zal uitgebreid worden met ruim honderd alfabetisch gerangschikte nieuwe grafbeschrijvingen.
Nieuws omtrent de presentatie van het boek zal te zijner tijd onder meer op deze site vermeld worden.

BOEK ‘DOOD, MAAR NIET VERGETEN’ UITVERKOCHT

Op 16 oktober 2011 verscheen de éérste druk van het door de Stichting Oude Kerkhof uitgebrachte boek

‘Dood, maar niet vergeten’.

Graven en grafkelders op ‘den Aje Kirkhaof’ in Roermond

De gehele oplage, bestaande uit 500 exemplaren met daarin opgenomen ruim 300 grafbeschrijvingen, bleek binnen zes weken te zijn uitverkocht. Het zou voor de hand gelegen hebben op korte termijn een tweede druk te realiseren. Het bestuur van de stichting besloot dit echter in eerste instantie niet te doen omdat er, naar aanleiding van het verschijnen van het boek, bij meer nabestaanden van op de begraafplaats rustende familieleden, belangstelling was eveneens hun verhaal achter het graf door auteur John Vaessen te laten optekenen met het doel dit te laten opnemen in een nieuwe druk. Om die reden werd er uiteindelijk op 16 januari 2015 door de Stichting Oude Kerkhof, nu in een oplage van 1134 exemplaren, een fors uitgebreide tweede druk uitgebracht die het totale aantal grafbeschrijvingen op ruim 500 bracht. 26 November 2018, bijna vier jaar ná de presentatie van het boek, heeft de Stichting Oude Kerkhof géén exemplaren meer op voorraad.


 


 

Vrijwilligers Stichting Oude Kerkhof op
excursie naar ‘Aachener Ostfriedhof’


Dr. Holger Dux te midden van vrijwilligers van de Stichting Oude Kerkhof

Na bezoek in voorgaande jaren aan begraafplaatsen in Hasselt, Luik en Maastricht was dit jaar, in het kader van de jaarlijkse excursie, de oude stadsbegraafplaats van Aken, de ‘Ostfriedhof’, het doel om er meer over te weten te komen. Op vrijdag 16 november werd een vijftiental vrijwilligers ter plaatse op zeer deskundige wijze rondgeleid door historicus dr. Holger Dux, die via bemiddeling door Maurice Heemels , graag zijn medewerking aan deze excursie wilde verlenen. De uit 1803 stammende Duitse monumentale begraafplaats bleek heel veel overeenkomsten met ons Oude Kerkhof te hebben wat betreft inrichting en grafstijlen. Zeer uitvoerig vertelde de heer Dux twee uur lang over de achtergronden van de verschillende laatste rustplaatsen en de betekenis die de overledenen voor de stad Aken hebben gehad. Na afloop werd nog een bezoek gebracht aan de tegenover de begraafplaats gelegen Josefkirche met een grote hoeveelheid urnen, die geplaatst waren in een indrukwekkend decor.
De dag werd besloten met een gezellig samenzijn in café-restaurant ‘Parkzicht’ te Roermond, alwaar Jan Hartingsveld en zijn echtgenote Nelly zich bij het gezelschap voegden. Na tien jaar als grafonderhoud medewerker bij de stichting gewerkt te hebben, heeft Jan besloten om voor hem moverende redenen zijn werkzaamheden te beëindigen. Voorzitter Mathieu Beeren onderstreepte zijn dankwoord met het overhandigen van een enveloppe met inhoud aan Jan en een bloemetje voor Nelly. Jan op zijn beurt liet weten met veel plezier zijn werk gedaan te hebben en memoreerde dat hij er als natuurliefhebber niet alleen was voor het Oude Kerkhof, maar het Oude Kerkhof ook voor hem.
Er kon teruggekeken worden op een zeer geslaagde dag waarin de onderlinge vrijwilligersband weer verstevigd werd.

Klik op de link voor foto's van de excursie gemaakt door Renée Sarton, Léon Gilissen en Wim Bongaerts.


Allerzielenweekend druk bezocht

Ruim 200 belangstellenden bezochten op 2, 3 en 4 november het Oude Kerkhof om deel te nemen aan de diverse activiteiten georganiseerd door onze stichting. Nadat op Allerzielen s‘morgens in de Bisschoppenkapel de Heilige Mis opgedragen was door hulpbisschop De Jong, was het in de avonduren tijd voor de traditionele ‘Allerzielenloop’.

Tegen 19.30 uur begaven zich, onder het luiden van de doodsklok in de Kapel in ’t Zand, ruim 90 deelnemers met evenzoveel lantaarns in processie naar de hoofdingang van de begraafplaats voor een uur durende wandeling over de deels verlichte begraafplaats. De muzikale opluistering geschiedde op sfeervolle wijze door leden van de Brass Band Merum.

Ook zaterdagavond 4 november was er gelegenheid op eigen initiatief de begraafplaats te bezoeken. Ongeveer 30 belangstellenden werden onder meer in het museale ‘lijkenhuisje’ bijgepraat door aanwezige rondleiders.
Nu was het de beurt aan leden van Fanfare St. Cecilia uit Herten hun muzikale steentje bij te dragen.

Voor de laatste activiteit ter afsluiting van de Allerzielenactiviteiten bleek eveneens grote interesse te zijn. De algemene gratis bij te wonen rondleiding, ging zoals gebruikelijk van start in café ‘Aad Remunj’. Ongeveer 60 bezoekers werden vervolgens door vier rondleiders langs diverse laatste rustplaatsen geleid, waaronder enkele, voor die gelegenheid geopende grafkelders.

Gedurende het weekend was de Bisschoppenkapel met crypte ook te bezichtigen, waar veel gebruik van werd gemaakt. Het totaal aantal geïnteresseerden gedurende deze dagen wordt op ruim 200 geschat.

Laurent Linssen, vrijwilliger bij de stichting en coördinator van alle activiteiten, kan terug zien op een buitengewoon geslaagd evenement.

De Allerzielenactiviteiten 2019 vinden plaats op zaterdag 2 en zondag 3 november.

Foto: Jan-Paul Kuit Fotografie Kuit

 

Zie hier beneden een kleine sfeerimpressie met foto’s gemaakt door Wim Bongaerts en Mathieu Beeren.


 


OPLEVERING GRAFKELDER MERTZ LEMMENS

Op 16 mei 2018 werd een aanvang gemaakt met de voorbereidingen voor de restauratie van de grafkelder Mertz Lemmens. Rechthebbende op deze uit 1867 stammende groeve is de familie Ficq. Zij heeft opdracht gegeven het graf bovengronds weer in de oorspronkelijke staat te herstellen, hetgeen inhoud dat er een nieuwe grafdeksel bevestigd wordt en een omringend hekwerk geplaatst wordt. Bovendien wordt de op de ingang van het graf gelegen sluitsteen met naamvermelding, aangepast opnieuw op het graf aangebracht. Op 30 oktober 2018 werd het project afgesloten met het op zijn plaats brengen van de verschillende onderdelen. De stichting Oude Kerkhof is zeer verheugd met dit particuliere initiatief en dankt de familie Ficq voor hun inzet de restauratie te realiseren. Eveneens is de stichting leerlingen van de Gilde Opleidingen onder leiding van docent werktuigbouwkunde Frans Bours veel dank verschuldigd voor het vervaardigen van de grafdeksel en het omringende hekwerk. Deze dank geldt ook de leden van de stichting Jean Rompelberg en Pieter Einig, die het project begeleid hebben.
Op de foto’s zijn de voorbereidingen te zien die zullen leiden tot het bovengronds in oorspronkelijke staat terugbrengen van de grafkelder. Medewerkers van de firma Martina verwijderen de tijdelijke sluitsteen in aanwezigheid van vrijwilligers van de stichting en de vertegenwoordiger van de familie Ficq, Louis Ficq te Middelburg. De overige foto’s tonen de werkzaamheden van de Gilde Opleidingen in de eindfase en het uiteindelijke resultaat.

Voorbereidingen restauratie grafkelder Mertz Lemmens (foto's : John Vaessen)

Plaatsen van grafdeksel en hekwerk (foto's:Laurent Linssen)

Interieur grafkelder Mertz-Lemmens (foto: Wim Bongaerts)


 

ACTIVITEITEN ALLERZIELEN OP 'DEN AJE KIRKHAOF'


EUCHARISTIEVIERING

Als begin van de Allerzielenactiviteiten op het Oude Kerkhof zal op vrijdag 2 november (Allerzielen) om 08.00 uur s’ morgens de jaarlijkse traditionele Eucharistieviering in de Bisschoppenkapel plaats vinden, aansluitend gevolgd door een korte meditatie in de crypte. De Heilige Mis en meditatie, waarbij iedereen welkom is, wordt opgedragen ter intentie van alle op de begraafplaats rustende overledenen in het algemeen en de overleden bisschoppen in het bijzonder. De Heilige Mis zal (omdat de inwijding van de nieuwe bisschop nog niet heeft plaatsgevonden) opgedragen worden door hulpbisschop Everard de Jong.

ALLERZIELENLOOP’

Diezelfde vrijdagavond start om 19.15 uur de traditionele 'Allerzielenloop' met het uitreiken van stormlampen aan de deelnemers op het pleintje vóór de Kapel in 't Zand. Iedereen die mee wilt lopen wordt uitgenodigd op dat tijdstip aldaar aanwezig te zijn. Om 19.25 uur vertrekt de stoet in stilte, ditmaal via de processiegang in de kapel, naar de hoofdingang van de begraafplaats, waarna lantaarns door de deelnemers onder begeleiding van gidsen langs de daarvoor bestemde paden geplaatst worden. Diverse locaties worden die avond van binnen of van buiten aangestraald, zodat een gedeelte van het rooms-katholieke deel van de begraafplaats feeëriek verlicht is. Ook een deel van de Protestantse begraafplaats zal dit jaar in de schijnwerper staan. Bij elk van de verlichte monumenten wordt, evenals voor het eerst vorig jaar, een korte stop gemaakt teneinde de locatie kort toe te lichten. Dit gebeurt achtereenvolgens bij ‘het graf met de handjes’, het westelijke kerkhofkruis, de Killaarskapel, de Bongaertskapel, het lijkenhuisje, het monument voor niet gedoopte overleden kinderen, de zoeaaf, het oostenlijk kerkhofkruis, het familiegraf Cuypers, de bisschoppelijke grafkapel, de Stoltzenbergkapel en het familiegraf Cillekens. Gedurende de wandeling zijn er vervolgens twee muzikale intermezzo’s, één bij de Bisschoppenkapel en één bij het lijkenhuisje, verzorgd door een ensemble van de Brass Band ‘Merum’, te beluisteren. Bij binnenkomst van de deelnemers via de hoofdingang zal door hen het muziekstuk ‘Air’ uit de ‘Watermusic’ van Händel ten gehore gebracht worden. Na afloop van de wandeling kan men op eigen gelegenheid langs de inmiddels door lantaarns verlichte paden de genoemde locaties tot 21.00 uur nogmaals bezoeken.
Bijzonder is nog te kunnen vermelden dat het interieur van de in 2014 gerealiseerde Killaarskapel met toestemming van de familie uitsluitend beide avonden tussen 19.30 uur en 21.00 uur te bezichtigen is.

BISSCHOPPELIJKE CRYPTE


Ook op zaterdagavond 3 november zal de verlichte begraafplaats van 19.30 uur tot 21.00 uur te bezoeken zijn. Gedurende die tijd kan men het lijkenhuisje bezoeken waarin diverse funeraire historische objecten permanent worden tentoongesteld. Een gids is ter explicatie aanwezig. Bij de Bisschoppenkapel wordt die avond met tussenpozen gemusiceerd door enkele leden van Fanfare St. Cecilia uit Herten.
De bisschoppelijke grafkelder, benevens de er boven gelegen kapel, is te bezichtigen op vrijdag 2 november (Allerzielen), zaterdag 3 november en zondag 4 november, alle dagen van 12.00 uur tot 17.00 uur.

RONDLEIDING

Ter afsluiting van de Allerzielenactiviteiten op ‘den Aje Kirkhaof’ start zondag 4 november om 13.00 uur de laatste algemene rondleiding van dit jaar georganiseerd door Stichting Oude Kerkhof. De twee uur durende wandeling begint met een korte presentatie over de ontstaansgeschiedenis van de historische monumentale begraafplaats in zaal ‘Aad Remunj’, Herkenbosscherweg 10, schuin tegenover over de begraafplaats. Alle vijf geloofsgedeelten zullen vervolgens bezocht worden en enkele grafkelders (o.a. de altijd afgesloten grafkelder van de adellijke familie Van Aefferden en de familiegrafkelders van dokter Leurs, kermisexploitantenfamilie Wolfs-Nizet e.a.) zullen uitsluitend die dag eenmalig ter inzage geopend worden.

Aan alle genoemde activiteiten gedurende dit weekend zijn geen kosten verbonden.


Verlicht monument zoeaaf (foto: Wim Bongaerts)




Belangrijke ontwikkelingen op het Oude Kerkhof

• Mede dank zij een financiële bijdrage van het Interreg project Grenspark (Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling) heeft het College van B&W Roermond groen licht gegeven voor een groot aantal herstellingen en aanpassingen op de begraafplaats. Het betreft uit te voeren metaalwerkzaamheden in de vorm van herstel van grafdeksels en hekwerken, natuur en grafsteenwerkzaamheden en het opzetten van een digitaal informatie systeem. In het kader van het toerisme zal dit betreffende ook een substantiële Europese subsidie voor het project verleend worden. Inmiddels zijn deze posten aanbesteed.

• De aanbesteding van civiel–en groenwerkzaamheden benevens grafkettingen volgt op korte termijn. Alle werkzaamheden moeten vóór 1 juni 2019 zijn afgerond. Het geheel wordt begeleid door ing. H.J. van der Borgh (Buro4 Monument en Ruimte), adviseur monumenten en ruimtelijke planvoering. Inhoudelijk betekent dit voor de begraafplaats het volgende:

• Er zullen op daarvoor in aanmerking komende graven nieuwe gietijzeren hekken geplaatst worden, alwaar deze ontbreken. Daarvoor zal zoveel mogelijk historisch materiaal gebruikt worden. Ook zullen er nieuwe grafdeksels geplaatst worden op geselecteerde grafkelders. Roestende hekwerken zullen doelgericht behandeld worden. Aan natuursteen op vele graven zal herstel en reparatie plaatsvinden, evenals waar noodzakelijk het realiseren van een nieuwe bovengrondse tegelvloer. Een 22tal gietijzeren kruisen zal door middel van lasverbindingen worden hersteld. Aan zo’n 25 graven en grafkelders zullen bovengronds ingrijpende herstelwerkzaamheden plaats vinden

• Het digitale informatiesysteem bestaat uit een online product dat geïnteresseerden, bezoekers en toeristen informatie geeft over graven op het Oude Kerkhof. Bezoekers kunnen aan de hand van een digitale kaart informatie en bijzonderheden over overledenen en graven opzoeken. Hierbij wordt gebruik gemaakt van foto’s van graven gemaakt in opdracht van de gemeente Roermond en zijn gekoppeld aan summiere grafbeschrijvingen die zijn opgenomen in het door de stichting uitgegeven boek ‘Dood, maar niet vergeten’. Eén en ander geschiedt in nauwe samenwerking met het project ‘Archief voor Erfgoed van Zuid-Nederlandse Eigendommen en Leefgemeenschappen’ (AEZEL).* Het systeem kan op verschillende media te gebruiken zijn. Denk hierbij aan een vaste computer, laptop, tablet en mobiele telefoon. Bij media die over GPS beschikken, kan de positie van het medium (tablet en mobiele telefoon) op de kaart worden aangegeven zodat de gebruiker, bij een bezoek aan de begraafplaats, weet waar hij zich bevindt. Teneinde dit te kunnen realiseren worden er op de begraafplaats permanente vakaanduidingen ter oriëntatie geplaatst. Aanduidingen zullen ook geplaatst worden bij bijzondere bomen.

*Het ‘Aezel Projek’ heeft tot doel de versnipperde erfgoed informatie in Zuid- Nederland te digitaliseren, te bundelen en voor het brede publiek beschikbaar te stellen via internet.

• Bovendien wordt het mededelingenbord bij de publieksingang verplaatst naar een nieuwe bestrating op de locatie waar nu een niet representatieve Thujaboom staat die gekapt zal worden. Er worden aldaar drie dubbele zwarte fietsbeugels geplaatst. Bomen op drie geselecteerde graven elders, die in de toekomst de laatste rustplaats zouden kunnen beschadigen, worden verwijderd met instandhouding van de wortels.

• Los van deze gegevens wordt een urnenmuur gerealiseerd, een langgekoesterde wens uit het PIOBB 2009. Er is inmiddels krediet aangevraagd bij B&W en deze heeft dat vrijgegeven. Dit besluit is reeds in de media gepubliceerd. Na aanbesteding kan de muur gebouwd worden. Het traject heeft geen raakvlakken met het hiervoor beschreven ‘project cultuurgeschiedenis’.

Uiteraard is de Stichting Oude Kerkhof, die nauw bij het project betrokken wordt, zeer verheugd met de aanstaande nieuwe ontwikkelingen op de begraafplaats. Ongetwijfeld zullen ze in de toekomst bijdragen tot een nog grotere landelijke bekendheid van dit unieke rijksmonument.


 

LEZING ‘ROERMONDSE MUSICI EN MEDICI VAN 1775 TOT 1945’

Als grote animator van het Roermondse muziekleven kan zonder twijfel bisschop Philippus Damianus van Hoensbroek (1724-1793) beschouwd worden. Vele in de stad wonende musici kunnen tussen 1775 en 1945 in verband gebracht worden met muziekgezelschappen zoals de Koninklijke Harmonie Roermond , het Koninklijk Roermonds Mannenkoor , de Roermondse Zang en Muziekvereniging en een aantal harmoniën en fanfares in de regio. Gedurende twee eeuwen lang was Roermond letterlijk toonaangevend wat bekwame musici betreft, maar had eveneens een aantrekkende werking op binnen - en buitenlandse muzikanten. Zo heeft de uit België afkomstige familie Guillaume zo’n honderd jaar lang haar stempel gedrukt op de muzikale beleving in de stad en ook uit Duitsland vestigden beroepsmuzikanten, zoals Anton Faulhaber en Willem Bayer, zich permanent in Roermond. Vele musici die tijdens de lezing de revue zullen passeren hebben hun laatste rustplaats op het Oude Kerkhof. De presentatie wordt verzorgd door John Vaessen, auteur van het boek ‘Dood, maar niet vergeten, graven en grafkelders op ‘den Aje Kirkhaof’ in Roermond, die onder meer een ‘ooggetuigenverslag’ zal geven van de ‘illustere Prysbehaling door de Philharmonie op 19 juli 1830 te Brussel’ en levensschetsen zal vertonen van musici als Henri Sagers, Jos Beltjens, Jean Drijkoningen, Henri Tijssen, Elbert Franssen, vader Louis en zoon Max Guillaume en vele anderen.
In een gedeelte ná de pauze wordt de aandacht gevestigd op Roermondse medici die in dezelfde periode in de stad werkzaam waren zoals onder meer Laurent Stijns, Karel Leurs, Simon Finaly, Adolf Wong Lun Hing en Tiny Imkamp. De presentatie vindt plaats op dinsdag 11 september van 14.00 uur tot 16.00 uur in MFC ’t Paradies’, Munsterstraat 61 te Roermond. De toegangsprijs bedraagt drie euro per persoon. Zie ook: www.paradiesroermond.nl

 


 

Open Monumentendag op Oude Kerkhof

Alleen op zaterdag 8 september organiseert de Stichting Oude Kerkhof Roermond tijdens de Open Monumentendagen een gecombineerde activiteit met als thema ‘In Europa’ in het kader van het Europese Jaar van het Cultureel Erfgoed.

Landschapswandeling
Landschapsgids Wilbert Dekker neemt u mee op een wandeling die om 12.00 uur vertrekt vanaf de parkeerplaats bij ‘Kapel in ’t Zand’. Na een korte introductie gaat de route langs het activiteitencentrum Pappelhof over het kleine pad langs de flat ‘Ingensande’ naar de Roer, de schoonste rivier van Nordrhein- Westfalen en Nederland. Vervolgens wordt het Kruiswegpark aangedaan en het aldaar aanwezige traditionele bloementapijt bezocht. De tocht wordt in stilte voortgezet door de processiegang in de ‘Kapel in ’t Zand’ naar de Heinsbergerweg alwaar via de historische ‘Galgenberg’, de bekende ‘Kepelse Meule’ bezocht wordt. De wandeling eindigt via de prachtige beukenlaan rond 13.30 uur op het Oude Kerkhof vóór de Bisschoppenkapel.

Mini-concert Koninklijke Harmonie Roermond
Ter afsluiting van de wandeling vindt aldaar vanaf 14.00 uur een openluchtconcert plaats door de Koninklijke Harmonie Roermond. In het verleden heeft de Harmonie tijdens de Open Monumentendagen regelmatig op deze unieke locatie gemusiceerd, mede als eerbetoon aan leden van dit muziekgezelschap die hier sinds 1850 hun laatste rustplaats hebben. Het concert komt te vervallen indien de weersomstandigheden van dien aard zijn, dat optreden niet verantwoord is.
De aansluitende rondleiding vindt in dat geval vanaf 13.30 uur plaats.

Rondleiding
Aansluitend aan het concert start rond 15.00 uur onder leiding van ervaren rondleiders van de Stichting Oude Kerkhof een twee uur durende wandeling over één van de oudste, tot rijksmonument benoemde, algemene begraafplaatsen (1785) van ons land. Mocht het concert geen doorgang vinden, dan beginnen de rondleidingen om 13.30 uur vanaf de hoofdingang van de begraafplaats, waarna alle vijf geloofsgedeelten met hun bijzondere monumentale graven bezocht zullen worden. Een tweetal overdekte rustgelegenheden zijn in de route opgenomen. De bisschoppelijke grafkapel en de nieuwe joodse begraafplaats zijn minder toegankelijk voor deelnemers die slecht ter been zijn.

Aan de wandeling (12.00 uur-13.30 uur), het concert (14.00 uur-14.45 uur) en de rondleiding (15.00 uur-17.00 uur) kan ook los van elkaar deelgenomen worden.

Klassendag
In veel plaatsen wordt een Klassendag georganiseerd op de vrijdag voorafgaand aan de Open Monumentendagen. Op vrijdag 7 september bezoeken leerlingen van de groepen 5 tot en met 8 van basisscholen een door hen gekozen monument in de buurt. Ongeveer zeventig leerlingen van basisschool ‘de Achtbaan’ uit Melick zullen dan, verdeeld over vijf groepen onder begeleiding van eenzelfde aantal rondleiders, vanaf 08.30 uur kennis kunnen maken met deze bijzondere historische dodenakker.
Alle activiteiten zijn gratis toegankelijk.

Concert Open Monumentendagen 2014 op Oude Kerkhof door de Koninklijke Harmonie Roermond


Mededeling

In de maanden juli en augustus zijn er op de begraafplaats in verband met de vakantieperiode geen door de Stichting Oude Kerkhof geplande activiteiten. Uiteraard blijft de mogelijkheid gedurende deze periode rondleidingen te reserveren en er aan deel te nemen.
De eerstvolgende activiteit waar u aandacht voor gevraagd wordt zijn de Open Monumentendagen op zaterdag 8 en zondag 9 september. Bovendien vindt er op dinsdag 11 september een lezing plaats in ’t Paradies’ over ‘Musici en Medici’ die tussen 1785 en 1945 begraven zijn op het Oude Kerkhof. Over beide activiteiten wordt u tijdig nader geïnformeerd.

Klik hier om een televisieverslag te zien dat gemaakt is door RTV Roermond naar aanleiding van het ‘Cuypersweekend’ op de begraafplaats op zondag 10 juni jongstleden.

 


 

 

 


 

 

CUYPERSWEEKEND OP OUDE KERKHOF: PRESENTATIE EN RONDLEIDING

In het kader van het traditionele jaarlijkse ‘Cuypersweekend’, in samenwerking met het 'Cuypershuis', vindt er op zondag 10 juni een rondleiding plaats op 'den Aje Kirkhaof', die geheel gewijd zal zijn aan locaties en personen die gerelateerd zijn aan de Roermondse architect Pierre Cuypers (1827-1921). Uiteraard wordt tijdens deze unieke wandeling zijn familiegraf bezocht, maar ook laatste rustplaatsen van onder meer zijn compagnon Frans Stoltzenberg en werknemers als Peter Smeets, Theo Pieters, Jacques Oor, Willem Slenders, Jean Geelen, Frans van den Essen, Henri Scheen, Jules Danis en Sjoerd van de Schuit. Eveneens wordt de aandacht gevestigd op graven van Cuypers’ tijdgenoten zoals de architect Weber en de kunstenaars Windhausen, Nicolas en Lücker.
Vanaf 14.00 uur kan men, vóóraf aan de rondleiding, alléén op zondag 10 juni in het (door Cuypers ontworpen) lijkenhuisje op de begraafplaats een presentatie met mondelinge toelichting van de restauratie van Cuypers' familiegraf bijwonen, die tussen 2004 en 2006 heeft plaatsgevonden. De rondleiding zelf start aansluitend aan de presentatie om 14.30 uur vanaf het voormalige lijkenhuis en zal rond 16.00 uur eindigen. Aan de rondleiding zijn geen kosten verbonden. In het 'Cuypershuis' is een wandelroute (één kilometer, twintig minuten) naar het Oude Kerkhof verkrijgbaar.
Uiteraard is de begraafplaats op zaterdag 9 juni ook geopend, maar vinden er géén activiteiten plaats.


Pierre Cuypers met achterkleinkind


 

Campagne City Management 'Roermond, het ontdekken waard'.
Foto 'Graf met de Handjes' gemaakt door Wim Bongaerts, te zien in Roermond/Herten

 

 

 


 

OPLEVERING GERESTAUREERDE KLOOSTERGRAVEN 2016-2018

Op 16 juni 2016 vond in het stadhuis de eerste bijeenkomst plaats met vertegenwoordigers van diverse congregaties, de gemeente Roermond en de stichting Oude Kerkhof om te onderzoeken in hoeverre restauratie van enkele kloostergrafvelden en graven in de toekomst mogelijk zou zijn.
Na bijna twee jaar van voorbereiden, plannen en uitvoeren vond op 25 mei 2018 de uiteindelijke oplevering van dit prestigieuze project plaats.
In het reeds in 2012 gerestaureerde lijkenhuisje op de begraafplaats heette de voorzitter van de stichting Mathieu Beeren de genodigden van harte welkom, waarna gedeputeerde Provinciale Staten, Hubert Mackus (CDA) zijn bewondering voor dit nu afgesloten project niet onder stoelen of banken stak. Ook wethouder Ferdinand Pleyte (D66) feliciteerde de stichting met dit behaalde resultaat. Plebaan deken Rob Merkx memoreerde vervolgens aan de grote verdiensten die de kloosterordes in het verleden voor de stad betekent hebben en pater Paul Schreurs vertelde over het toeval hoe de Camilianen ooit in Roermond terecht gekomen waren. Na een diapresentatie door John Vaessen (PR Oude Kerkhof), waarin de toestand van de te restaureren objecten vóór de restauratie te zien was, werden de bezoekers door hem en Kees van der Zwaan (initiator en begeleider van het project) langs de diverse locaties op de begraafplaats gevoerd om het uiteindelijke resultaat te aanschouwen. Bezocht werden onder meer de individuele graven van één Zuster van Liefde van de congregatie Maastricht en de vijf Kleine Zusters van de Heilige Joseph, de grafvelden van de Zusters van het Arme Kind Jezus (‘Steenen Trappen’), Ursulinen van Salvator, Zusters van Liefde van de Congregatie van Tilburg en Paters Camillianen. In een eerder stadium waren de drie grafvelden van de Zusters van Retraite aan de Kapellerlaan reeds gerestaureerd. Ter afsluiting van de bijeenkomst werden alle gasten uitgenodigd voor een hapje en een drankje in de tegenover de begraafplaats gelegen zaal ‘Aad Remunj’. De restauraties van de diverse kloostergraven werd mogelijk gemaakt dank zij de financiële medewerking van Provinciale Staten en de gemeente Roermond. Aan de realisatie van het gehele project namen deel de bedrijven Jack Martina (hardsteen), Westrom (schilderwerk), Sivero Metaal (herstel hekwerk en kruisen) en PMK (grafveldenafwerking). Het moge duidelijk zijn dat het resultaat van de uitgevoerde restauraties op het Oude Kerkhof een grote aanwinst is voor dit in 2001 benoemde rijksmonument.

link naar Foto's gemaakt door Rob van Deurzen voor VIALimburg

 

Onderstaande foto's zijn gemaakt door Wim Bongaerts

 

 

 

 

 


 

Koninklijke onderscheiding voor Cees van der Zwaan



Aan de vooravond van Koningsdag 2018 heeft het Zijne Majesteit behaagt Cees van der Zwaan, adviseur bij de Stichting Oude Kerkhof, te benoemen tot Lid in de Orde van Oranje-Nassau. Hem en nog tien andere genomineerden werden in MFC 'de Graasj', in tegenwoordigheid van zijn vrouw Truus en vertegenwoordigers van de stichting, de bijbehorende versierselen opgespeld door burgemeester Rianne Donders-de Leest.
Zij memoreerde de vele verdiensten die Cees in de afgelopen twintig jaar voor het Oude Kerkhof gehad heeft, in het bijzonder zijn betrokkenheid bij diverse restauratieprojecten. Mede aan Cees is het te danken dat de begraafplaats in zijn huidige vorm in stand gebleven is en nationale bekendheid gekregen heeft. Naast Annie Ramakers-Dahmen† en Léon Gilissen in 2016, is Cees van der Zwaan de derde gedecoreerde vrijwilliger bij onze stichting. Bestuur en vrijwilligers van Stichting Oude Kerkhof feliciteren Cees en Truus van harte met het verkrijgen van deze Koninklijke onderscheiding.

-- --- --

- --------------------- De zojuist door burgemeester Donders------------- De tot Lid in de Orde van Oranje Nassau benoemde

--------------------- --gedecoreerde Cees van der Zwaan --------------- --Cees van der Zwaan (Foto: Rob Smits).

- -------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

--- --


 

Tweede Wereldoorlog rondleiding op Oude Kerkhof Roermond

Zondag 6 mei organiseert de Stichting Oude Kerkhof de jaarlijkse WO II rondleiding op het Oude Kerkhof te Roermond, waarbij diverse locaties en laatste rustplaatsen van gesneuvelde geallieerden, verzetslieden en oorlogsslachtoffers bezocht zullen worden. De start is om 13.00 uur met een korte voorbeschouwing in zaal 'Aad Remunj', Herkenbosscherweg 10, schuin tegenover de begraafplaats. De rondleiding, die verzorgd wordt door gidsen van de stichting, voert de bezoeker onder meer langs graven van oorlogsslachtoffers als Anna Lutgens, Maria Vlek, Margaretha Sliepen, Mathieu Fonteijn en Theo Stroucken. Moeder en zoon Houben kwamen om bij de beschieting van een evacuatietrein op 8 februari te Wesel (D.). Voorts wordt stilgestaan bij de laatste rustplaatsen van verzetsstrijders als Francisca Brinkman-Rohling, Jan Wolters, Theo Bots, Johannes Roosjen en de kompanen Sjaak Frenken en Baer Reulen, die beiden op 10 juni 1944 geëxecuteerd zijn. Van deze laatste zal aan het graf zijn afscheidsbrief voorgelezen worden. Bovendien zal gewezen worden op de plaats waar de veertien met Kerstmis 1944 gefusilleerde Roermondenaren begraven geweest zijn, evenals de slachtoffers die zijn omgekomen ten gevolge van de bombardementen van onder meer 11 november 1944, zoals de families Ament, Wilke, de Bock en Salden. Aandacht zal er eveneens zijn voor de kindergrafjes tengevolge van de evacuatie begin 1945. Op de begraafplaats zijn twee NSB graven (Hetterscheid en De Leeuw) aanwezig die belicht zullen worden. Het grafmonument van Leendert de Leeuw met nationaalsocialistische signatuur is vanwege zijn bijzonderheid aangemerkt als rijksmonument. De plek waar 160 gesneuvelde Duitse militairen hun voorlopige rustplaats gekregen hebben (het 'Pruusseböske') zal eveneens bezocht worden. Bij de eregraven van Britse en Canadese vliegtuigbemanningsleden zal verteld worden over het neerstorten van hun machine. Tenslotte is er ook aandacht voor de nieuwe joodse begraafplaats. Totaal 87 joodse inwoners van Roermond zijn ten gevolge van de Holocaust naar concentratiekampen getransporteerd. Vele namen op de grafstenen herinneren aan familieleden die na hun deportatie niet meer zijn teruggekeerd, zoals Hiegentlich, Straus, Cardozo, Behretz, Goedhart, Egger, Lehman, Leviticus en Goudsmit. Aan het uiteindelijk voor haar bestemde graf, waarin ze niet heeft mogen rusten, wordt het aangrijpende verhaal verteld over het lot van de joodse Jeanette Passmann-Vogelsang. Deelname aan deze éénmalige jaarlijkse themarondleiding die twee uur zal duren, bedraagt drie euro per persoon. De wandeling is minder geschikt voor jonge kinderen. Vooraf aanmelden is niet nodig, tijdig aanwezig zijn is aan te bevelen.

------

Laatste rustplaatsen van de verzetsstrijders Albert Reulen en Sjaak Frencken


 

Lezing ‘Roermond Frontstad’ en wat er aan vooraf ging (dinsdag 1 mei)

Van september 1944 tot maart 1945 was Roermond frontstad. Deze periode staat centraal in een lezing die gepresenteerd wordt door John Vaessen, auteur van het boek ‘Dood, maar niet vergeten’. Graven en grafkelders op ‘den Aje Kirkhaof’ in Roermond’ op uitnodiging van MFC ’t Paradies’ op dinsdag 1 mei van 14.00 uur tot 16.00 uur. De presentatie omvat onder meer de eerste schotenwisseling in Nederland van de Tweede Wereldoorlog op de Kapellerlaan, de eerste gesneuvelde Nederlandse militairen op 10 mei , laatste rustplaatsen van omgekomen Duitse militairen en geallieerden op het ‘Oude Kerkhof’, de verzetsstrijders Reulen en Frencken, de NSB’ers Hetterscheid en De Leeuw, het inzetten van Russische krijgsgevangenen door de bezetter, de joden vervolging in Roermond (Passmann -Vogelzang), de bombardementen, de executies in het Elmpterwald, de voettocht van ruim 2700 Roermondse mannen naar Duitsland en de rol daarbij van Abschnitts Kommandant der Fallschirmjäger majoor Ulrich Matthaeas.
Het gedeelte ná de pauze zal gewijd zijn aan de evacuaties naar Noord-Nederland, de bevrijding van Roermond op 1 maart, enkele door oorlogsgeweld omgekomen Roermondenaren (o.a. Stroucken, Lutgens, Vlek, Sliepen en Fonteijn), opgravingen en herbegrafenis van Roermondse oorlogsslachtoffers én burgers die ná de oorlog omkwamen tengevolge van achtergebleven onontplofte munitie zoals onder anderen Koenen en Uiterwijk. Tijdens de lezing zullen onder meer zelden vertoonde foto’s uit die periode uit het archief van de in 2017 overleden Annie Ramakers-Dahmen (destijds voorzitter Stichting jaarlijkse Herdenking Gevallenen 1940-1945 Roermond) te zien zijn.
Deelname bedraagt 3,00 euro per persoon.
Locatie: MFC ’t Paradies, Munsterstraat 61, Roermond.

Abschnitts Kommandant der Fallschirmjäger majoor Ulrich Matthaeas.
(Archief Hein van der Bruggen)


 

Tweede Wereldoorlog rondleiding op Oude Kerkhof (zondag 6 mei)

Zondag 6 mei organiseert de 'Stichting Oude Kerkhof' een WO II rondleiding op het Oude Kerkhof te Roermond, waarbij diverse locaties en laatste rustplaatsen van gesneuvelde geallieerden, verzetslieden en oorlogsslachtoffers, die tijdens de lezing genoemd zijn, bezocht zullen worden. De wandeling start om 13.00 uur met een korte inleiding in zaal 'Aad Remunj', Herkenbosscherweg 10, schuin tegenover de begraafplaats. Ook hier bedraagt de toegangsprijs 3,00 euro per persoon.


 

'Act of Remembrance' 2018


In samenwerking met onze stichting Oude Kerkhof wordt op zondag 15 april de traditionele 'Act of Remembrance' gehouden op initiatief van de Bond van Wapenbroeders met medewerking van HQ JFC Brunssum.
Zoals ieder jaar zullen onder begeleiding van pipers in processie 22 laatste rustplaatsen van oorlogsslachtoffers en verzetshelden bezocht worden benevens de oorlogsgraven van het Gemenebest. Een afvaardiging van de Roermondse gemeenteraad zal hierbij aanwezig zijn evenals vertegenwoordigers van de Royal Air Force en Canadian Air Force. Leerlingen van de tegen over de begraafplaats gelegen Synergieschool brengen een bloemenhulde. De sfeervolle herdenking begint om 14.00 uur en is gratis toegankelijk.



De wandeling langs de geselecteerde graven start bij de Bisschoppenkapel

 

Voor een beeldverslag, gemaakt door Pim Ermers, klik op: http://www.wapenbroederszuid.nl/afdelingen/roermond-en-venlo



 

PRESENTATIE GERESTAUREERDE GRAFTROMMELS

Zondagmiddag 18 maart om 13.00 uur vond in het voormalige lijkenhuisje de officiële presentatie plaats van de vier door de familie Dahmen geschonken en in opdracht van de Stichting Oude Kerkhof gerestaureerde grafdozen. Afstammelingen van de families Dahmen en Strens waren daarbij, evenals onder meer vrijwilligers van de stichting, aanwezig om de ceremonie bij te wonen. Voorzitter Mathieu Beeren heette de aanwezigen welkom en gaf een korte toelichting op het begrip graftrommel als bijzonder funerair object. Daarbij dankte hij de families voor hun gewaardeerde medewerking de grafdozen af te willen staan aan de stichting, met het doel deze permanent op de begraafplaats te kunnen exposeren. Eveneens was er een woord van dank aan Kees van der Zwaan die het restauratieproject uiteindelijk met succes begeleid heeft. Rondleider John Vaessen memoreerde voorts de wijze waarop hij zeven jaar geleden met de familie Van Basten Batenburg-Dahmen, als aanleiding voor zijn te schrijven boek over de begraafplaats, in contact kwam. De uitnodiging die daarop volgde de familie in hun kasteel Nederhoven in Beegden te bezoeken, bleek onverwacht tot de ontdekking van vier grafdozen te leiden, die in het verleden ooit op de graven Dahmen-Tissen en Strens- Milliard gestaan hadden en vervolgens gedurende tientallen jaren door de familie bewaard zijn gebleven. Op verzoek van de aanwezige families, die ook elders in Nederland wonen, werden vervolgens diverse graven bezocht, onder meer die, waarop vanaf ongeveer 1880 de betreffende graftrommels aanwezig waren. Na afloop van de presentatie werden de aanwezigen uitgenodigd om in café ‘Aad Remunj’ koffie met vlaai te nuttigen en was er een gezellig samenzijn om met elkaar van gedachten te wisselen. Met het in ontvangst nemen van complimenten voor de organisatie door de families aan het adres van onze stichting werd de bijeenkomst met een toast afgesloten. Hiermee kwam het ‘project graftrommels’ ten einde en kunnen de rondleiders in de toekomst met trots de zeldzame funeraire objecten in het lijkenhuisje aan de bezoeker tonen.

Onderstaand een foto impressie van de presentatie gemaakt door Wim Bongaerts.


 


 

GRATIS RONDLEIDING ‘AJE KIRKHAOF’ ROERMOND

Op zondag 25 maart vindt de eerste door de Stichting Oude Kerkhof aangeboden gratis rondleiding in 2018 plaats over de uit 1785 stammende stadsbegraafplaats ‘Nabij Kapel in ’t Zand’, zoals de officiële benaming luidt. Voorafgaand aan deze wandeling is er om 13.00 uur een korte inleiding met fotopresentatie in zaal ‘Aad Remunj’, Herkenbosscherweg 10, schuin tegenover de begraafplaats. Gedurende de twee uur durende rondleiding zullen alle vijf geloofsgedeelten en daarmee markante laatste rustplaatsen en locaties van dit rijksmonument worden bezocht. Voor het eerst tijdens een algemene rondleiding zijn de vier permanent tentoongestelde en gerestaureerde grafdozen in het voormalige lijkenhuisje te bezichtigen. Het totaal aantal graftrommels op de begraafplaats bedraagt nu tien stuks, hetgeen de helft is van het totaal aantal aanwezige grafdozen in Limburg.
De duidelijke zichtbare indeling in religieuze gedeelten, de begraafklassen, het relatief grote aantal grafkelders (53!), het vele smeed-en gietijzer, de talrijke monumentale graven en de bijzondere flora maken ‘den Aje Kirkhaof’ bovendien een monumentale dodenakker van formaat. In een tijd waarin crematie nog geen rol van betekenis speelde en vrijwel elke Roermondenaar die overleed er werd begraven was de begraafplaats de ultieme uitdrukking van de sociale verhoudingen in de stad Roermond. Het is niet alleen een plek waar een enorme hoeveelheid genealogische informatie zichtbaar is, maar ook het tastbare overblijfsel van een verdwenen samenleving. Hier liggen in de meest letterlijke zin van het woord de Roermondenaren die tussen 1750 en 1950 de historie van de stad mede bepaald hebben. Daaronder bevinden zich niet alleen geestelijken, politici, leden van de rechterlijke macht, edelen, industriëlen en middenstanders, maar ook kunstenaars, medici, notarissen, architecten, stadsfiguren en kermisexploitanten. Vele graven herinneren bovendien aan de Tweede Wereldoorlog die vooral op het joodse gedeelte in het bijzonder gekenmerkt worden. Het is die dag onder meer mogelijk de crypte van de bisschoppenkapel te bezoeken, evenals andere grafkapellen die voor deze gelegenheid opengesteld zullen worden. Diverse grafkelders zijn te bezichtigen en is het toegestaan er met een gids in af te dalen.
De rondleiding op 25 maart is de eerste in een reeks van vijf gratis rondleidingen in 2018, georganiseerd door de Stichting Oude Kerkhof. Uiteraard blijft het altijd mogelijk individueel een rondleiding te reserveren. Er zijn geen restricties betreffende de groepsgrootte.


 

De vier, door de familie Van Basten Batenburg - Dahmen geschonken en in opdracht van de Stichting Oude Kerkhof,

gerestaureerde grafdozen. (Foto: Wim Bongaerts)


 

‘Kunstenaars, musici en medici op het Oude Kerkhof in Roermond’ én ‘Leven en werken van de ‘photograph d’art’ Mathieu Koch’

--------------

Max Guillaume (1877-1944) -------------------------------------------Mathieu Koch (1900-1976)

In de tweede helft van de 19de eeuw vestigden ondernemers uit Duitsland, België en Frankrijk op divers gebied zich bij voorkeur in Roermond, dat in die periode als het ware een gouden eeuw doormaakte. Niet alleen industriëlen voelden zich aangetrokken door in de stad aanwezige ontwikkelingsmogelijkheden, maar ook kunstenaars en musici maakten graag deel uit van de bloeiende kunstsector. De stad Roermond was destijds in dit opzicht ‘the place to be’ en groeide uit tot een locatie van hoog artistiek niveau, niet in het minst door de aanwezigheid van autochtone kunstenaars in vele variëteiten. Deze kunstenaars en musici, maar ook medici zijn de hoofdpersonen die genoemd worden in een presentatie die gegeven wordt door John Vaessen, auteur van het boek ‘Dood, maar niet vergeten’, graven en grafkelders op ‘den Aje Kirkhaof’ in Roermond. Hoewel verschillend in de uitoefening van hun beroep hebben ze gemeen dat ze allen begraven of bijgezet zijn op de voormalige stadsbegraafplaats het Oude Kerkhof in Roermond. De aandacht zal onder meer gevestigd worden op kunstschilders als Windhausen, Kohl, Scheen, Sijben de Maroye en Schreurs, maar ook op glaskunstenaars als Nicolas en Van den Essen, kunstsmeden (Cox en Geraedts), beeldhouwers (Oor, Pieters, Geelen, Smeets en Stienon) en uiteraard bouwkunstenaars als Pierre en Jos Cuypers, Van der Schuit, Delsing en Weber. Op muzikaal gebied zullen diverse musici de revue passeren; Louis, Paul en Max Guillaume, Jos Beltjens alsmede Willem Bayer, Henri Sagers en andere Philharmonieleden zorgden er onder meer voor dat Roermond in die periode muzikaal op de kaart gezet werd. Het gedeelte vóór de pauze wordt afgesloten met het oproepen van herinneringen aan in de stad werkzame medici als Stijns, Leurs, Finaly en Wong Lun Hing.


Ná de pauze zal het tweede gedeelte geheel gewijd zijn aan het leven en werken van een recenter kunstenaar, de ‘photograph d’art’ zoals hij zichzelf noemde, Mathieu Koch (1900-1976). Aandacht zal worden besteed aan zijn familie en opleiding, zijn vriendschap met Joep Nicolas en Charles Eyck alsmede zijn contacten met Adriaan Roland Holst en Gisèle van Waterschoot van der Gracht, benevens zijn vele verdiensten, met name betreffende de zwart/wit portretfotografie, in binnen - en buitenland.

De lezing zal plaatsvinden op dinsdag 20 februari van 14.00 uur tot 16.00 uur in MFC ’t Paradies, Munsterstraat 61. Deelname bedraagt euro 3,00 per persoon.


Lüsekamp 30-12- 2017

Traditioneel wordt elk jaar (ditmaal voor de 21ste keer) herdacht dat bijna 3000 mannen en jongens op 30 december 1944 op bevel van de Duitse bezetter te voet uit Roermond weggevoerd werden om te gaan werken in de Duitse oorlogsindustrie. Ook dit jaar werd bij het Mahnmal op de Lüsekamp bij het Elmpter Wald in toespraken van de burgemeester van Niederkrüchten, Kalle Wassong en de loco-burgemeester van Roermond, Angely Waajen-Crins, herinnert aan de executies van de dertien Roermondenaren en een Poolse partizaan die, niet ver verwijderd van het gedenkteken, op 26 en 27 december 1944 hebben plaatsgevonden en aan de daaropvolgende barre tocht op 30 december van mannelijke inwoners van Roermond tussen de 16 en 60 jaar naar Dülken en verder. Een afvaardiging van de Stichting Oude Kerkhof was aanwezig om een krans te leggen en te herdenken dat de veertien slachtoffers - ná in 1947 te zijn opgegraven - eerst hun voorlopige rustplaats op het Oude Kerkhof gekregen hebben. Pas in 1950 zijn de stoffelijke resten bijgezet bij het herdenkingsmonument op de algemene begraafplaats 'Tussen de Bergen'.

Foto's: Bernd Nienhaus

 


 

AUTHENTIEKE GERESTAUREERDE GRAFDOZEN OF GRAFTROMMELS, VANAF HEDEN TE ZIEN IN HET VOORMALIGE LIJKENHUISJE OP DE BEGRAAFPLAATS

Ruim zeven jaar geleden ontving de Stichting Oude Kerkhof van de familie Van Basten Batenburg, wonende op kasteeltje Nederhoven te Beegden, vier authentieke graftrommels die zo’n honderd jaar geleden op de aan de familie verwante laatste rustplaatsen Dahmen-Thissen en Strens-Milliard aanwezig waren. De grafdozen, die na zo vele jaren in minder goede staat verkeerden, werden in afwachting van hun restauratie eerst enkele jaren opgeslagen in een grafkelder op de begraafplaats. Vervolgens werden ze naar een bedrijf getransporteerd dat de eventuele restauratie zou uitvoeren. Voorwaarde was echter dat de familie Van Basten Batenburg afstand zou doen van de objecten door ze officieel over te dragen aan de Stichting Oude Kerkhof. Nu deze ze in eigendom had verkregen, werd door de stichting besloten opdracht tot restauratie te geven. Eindelijk kunnen vanaf heden deze prachtig gerestaureerde zeldzame funeraire objecten bij rondleidingen en op verzoek permanent bezichtigd worden. Het gehele project is vakkundig begeleid door onze adviseur Kees van der Zwaan.
Stichting Oude Kerkhof is de familie Van Basten Batenburg en Kees van der Zwaan dan ook zeer erkentelijk voor hun gewaardeerde medewerking deze sieraden van verdwenen grafkunst van de ondergang te redden.
Het begrip grafdoos of graftrommel is heden ten dage vrij onbekend. Het woord ’graftrommel’ komt in de ‘Dikke van Dale’ niet voor, evenmin als het woord grafdoos of kransdoos. Het betreft echter een van metaal (zink) vervaardigde ovale trommel, aan de voorzijde gedicht met glas. In de trommel zijn zinken of biscuit gebakken porseleinen kunstbloemen bevestigd in de vorm van kransen en/of kruisen, soms vergezeld van een foto van de overledene. De eerste graftrommels met kransen verschenen in Nederland rond 1850. Het Oude Kerkhof in Roermond bezat, getuige oude foto’s, een zeer groot aantal trommels dat diverse graven sierden. Na de Tweede Wereldoorlog is het gebruik ervan verdwenen en door vandalisme en de invloed van weersomstandigheden zijn de meeste grafdozen vernield. Volgens een inventarisatie uit 2012 zouden er in heel Limburg, met name Maastricht, Margraten en Roermond, nog zo’n twintig exemplaren voorkomen. Wat Roermond betreft zijn dat vier grafdozen, waarvan twee recente, behorende in en op de grafkelder Nizet-Nanson en twee in de grafkelder Wolfs-Nizet. Gevoegd bij de vier originele grafdozen, geschonken door de familie Van Basten Batenburg, bedraagt het totale aantal trommels op het Oude Kerkhof momenteel tien stuks.
Stichting Oude Kerkhof is uiteraard zeer verheugd deze bijzondere funeraire historische objecten in haar bezit te hebben gekregen en aan de bezoekers van de begraafplaats te kunnen tonen.

(Historische bron: Leon Blok en Evert Jan Halkus, Graftrommels en (kunst) grafkransen in Nederland, uitgave Stichting Dodenakkers.nl, 2013)

 

 


 

Allerzielen 2017

De activiteiten rondom Allerzielen 2017 werden goed bezocht. Zo'n honderdtal deelnemers liepen tijdens de Allerzielenloop met lantaarns vanaf de Kapel in 't Zand in processie naar de hoofdingang van de begraafplaats. Een drie kwartier durende wandeling voerde de bezoekers langs de verlichte locaties, onderbroken door een korte uitleg ter plekke en een tweetal muzikale intermezzo's, ook dit jaar gezongen en gespeeld door Ingrid Bergs (zang) en Hilde Ubben (piano en trompet). Veel belangstelling was er, voor de dit jaar voor het eerst opengestelde, grafkapel van de familie Killaars. De Stichting Oude Kerkhof dankt de familie nogmaals voor hun sympathieke medewerking. Na afloop van de lichtjestocht mocht onze stichting van veel deelnemers complimenten in ontvangst nemen betreffende de organisatie en vernieuwingen die dit jaar werden uitgevoerd. Een en ander is niet in de laatste plaats te danken aan de regisseur van de Allerzielenloop Laurent Linssen, die met een team vrijwilligers van de stichting een maandenlange voorbereiding bekroond zag.

Voor een korte video impressie, gemaakt door Coen In het Panhuis, klik hier.


Ook de tweede avond trok de deels verlichte begraafplaats bezoekers. De meesten bezochten in het voormalige lijkenhuisje een diapresentatie over diverse uitgevoerde restauratie - en bouwprojecten op de begraafplaats in de afgelopen jaren.


Hieronder enkele sfeerbeelden gemaakt door Wim Bongaerts

 

Laatste Allerzielenmis door Mgr. Frans Wiertz op Oude Kerkhof

Mgr. Frans Wiertz draagt voor de laatste keer van zijn pontificaat
met Allerzielen de
traditionele Heilige Mis op in de Bisschoppelijke grafkapel
op het Oude Kerkhof te Roermond

Na afloop van de Eucharistieviering bidden bisschop Wiertz en hulpbisschop Everard de Jong
in de crypte voor alle overledenen op de begraafplaats in het algemeen en voor de
bijgezette bisschoppen in het bijzonder, in het bijzijn van gelovigen

Voorzitter van de Stichting Oude Kerkhof Mathieu Beeren en regisseur van de
Allerzielenloop Laurent Linssen nemen voor de laatste maal afscheid
van Mgr. Frans Wierz die 2 december 2017 met emeritaat gaat.

Op dinsdag 28 november zendt de KRO in het programma ‘Roderick zoekt Licht’ en korte documentaire uit over bisschop Wiertz. Een reportageteam van de KRO ging de met bisschop terug naar Kerkrade, stad van zijn jeugd. Er werden opnames gemaakt in de Sint-Lambertuskerk, in zijn ouderlijk huis en in Rolduc, waar de bisschop zes jaar lang op het Klein Seminarie zat. Daarnaast werd de bisschop thuis in Roermond geïnterviewd. Het portret over bisschop Wiertz is op dinsdag 28 november te zien om 16.20 uur op NPO 2.

Klik hier om een deel van de uitzending op het oude kerkhof te zien.

Bijzonder te noemen was de jaarlijkse Eucharistieviering in de Bisschoppenkapel en crypte op 2 november (Allerzielen), voor de laatste keer gecelebreerd in het bijzijn van Mgr. Frans Wiertz, die binnenkort het Bisschopshuis aan de Paredisstraat in Roermond verlaat om zijn intrek te gaan nemen bij de 'Zusters onder de Bogen' te Maastricht.



De volgende Allerzielenactiviteiten zullen plaats vinden op vrijdag 2 en zaterdag 3 november 2018


 

'GRAF MET DE HANDJES' IN REFORMATORISCH DAGBLAD

In het kader van de Maand van de Geschiedenis 2017 verscheen in de zaterdageditie van het Reformatorisch Dagblad d.d. 28 oktober onder de kop 'Werner en Josephine toonden hun liefde zelfs met hun grafzerken' een bijdrage over het 'graf met de handjes'. Klik op hier om het artikel te kunnen lezen.

N.B. De website van het Reformatorisch Dagblad is op zondag niet bereikbaar.


ACTIVITEITEN ALLERZIELEN OP 'DEN AJE KIRKHAOF'

‘ALLERZIELENLOOP’

Om zondag 29 oktober om 19.15 uur start de traditionele 'Allerzielenloop' met het uitreiken van de stormlampen aan de deelnemers op het pleintje vóór de Kapel in 't Zand. Iedereen die mee wilt lopen wordt uitgenodigd op dat tijdstip aldaar aanwezig te zijn. Om 19.25 uur vertrekt de processie naar de hoofdingang van de begraafplaats, waarna de lantaarns door de deelnemers onder begeleiding van gidsen langs de daarvoor bestemde paden geplaatst worden. Diverse locaties worden die avond van binnen of van buiten aangestraald, zodat een gedeelte van het rooms-katholieke deel de begraafplaats feeëriek verlicht is. Bij elk van de verlichte monumenten wordt, in tegenstelling tot voorgaande jaren, een stop gemaakt teneinde de locatie kort toe te lichten.
Dit gebeurt achtereenvolgens bij ‘het graf met de handjes’, het westelijke kerkhofkruis, de Killaarskapel, de Bongaertskapel, het lijkenhuisje, het monument voor niet gedoopte overleden kinderen, de zoeaaf, het oostenlijk kerkhofkruis, het familiegraf Cuypers, de bisschoppelijke grafkapel, de Stoltzenbergkapel en het familiegraf Cillekens. Bij binnenkomst op de begraafplaats zal op trompet ‘Il Silenzio’ gespeeld worden. Gedurende de wandeling zijn er vervolgens twee muzikale intermezzo’s, verzorgd door sopraan Ingrid Bergs en trompetiste/pianiste Hilde Ubben te beluisteren. Bij het lijkenhuisje worden een tweetal muziekstukken voorgedragen:

• Amazing grace (trompet/bugel, zang) en
• Lascia ch’io pianga, Händel (piano en zang).
Een tweede optreden volgt vóór de bisschoppenkapel.
Hier staan achtereenvolgens op het programma:

• Ave Maria, Caccini (piano en zang)
• The last post (trompet/bugel)
• Bist du bei mir, Stölzels (zang en piano) en
• Blijf mij nabij (Abide with me) (trompet/bugel)
Na afloop van de wandeling kan men op eigen gelegenheid langs de inmiddels door de lantaarns verlichte paden de genoemde locaties tot 21.00 uur nogmaals bezoeken.

Ook op maandag 30 oktober zal de verlichte begraafplaats van 19.30 uur tot 21.00 uur te bezoeken zijn. In het (verwarmde) lijkenhuisje kan men dan van 20.00 uur tot 20.20 kijken naar een presentatie over de restauraties van de Bongaertskapel, de Stoltzenbergkapel en het graf met de handjes , de geschiedenis van de Bisschoppelijke grafkapel en de bouw van de Killaarskapel. De presentatie wordt eveneens vertoond van 20.20 uur tot 20.40 uur. Alleen op déze avond is het ook mogelijk op eigen gelegenheid de bisschoppelijke grafkelder te bezoeken.
De grafkelder is eveneens te bezoeken op woensdag 1 november (Allerheiligen) en donderdag 2 november (Allerzielen), beide dagen van 12.00 uur tot 17.00 uur.

Bijzonder is nog te kunnen vermelden dat het interieur van de in 2014 gebouwde Killaarskapel met toestemming van de familie uitsluitend beide avonden tussen 19.30 uur en 21.00 uur te bezichtigen is.

Ter afsluiting van de Allerzielenactiviteiten op het Oude Kerkhof zal op 2 november (Allerzielen) om 08.00 uur s’ morgens de traditionele Eucharistieviering door bisschop Wiertz in de Bisschoppenkapel plaats vinden, aansluitend gevolgd door een korte meditatie in de crypte. De Heilige Mis en meditatie, waarbij iedereen welkom is, wordt opgedragen ter intentie van alle op de begraafplaats rustende overledenen in het algemeen en de overleden bisschoppen in het bijzonder. Voor Mgr. Wiertz zal dit de laatste keer zijn dat hij bij deze viering aanwezig zal zijn, aangezien hij per 2 december met emeritaat gaat.

Hieronder enkele van de verlichte locaties op de begraafplaats op zondag 29 en maandag 30 oktober

 


 

--TV opnamen ‘graf met de handjes’ voor serie over calvinisme

Donderdag 31 augustus bezocht een TV ploeg van de KRO-NCRV omroep Roermond om op het Oude Kerkhof opnamen te maken voor de in het najaar uit te zenden TV serie ‘Achter de dijken’. In de belangstelling stond onder meer het befaamde ‘graf met de handjes’ en de daarmee verbonden historie. De serie gaat over de invloed van de Reformatie op de identiteit van de Nederlander. In ‘Achter de dijken’ wordt het spoor terug gevolgd naar de hervormers Luther en met name Calvijn. In acht afleveringen onderzoekt presentator Leo Blokhuis de uitwerking van het calvinisme op o.a. de economie, de politiek, het gezin, het koningshuis en het Nederlands landschap. Hij spreekt met politici, historici, wetenschappers, theologen en artiesten. In de aflevering met als titel ‘Moeizame tolerantie’, waarin opgenomen ‘het graf met de handjes’, vraagt Blokhuis zich af of er ruimte is om anders te zijn, anders te denken en anders te geloven. Hij vertelt over het fel bekritiseerde huwelijk in 1842 tussen de protestantse militair Werner van Gorkum en de katholieke jonkvrouw Josephine van Aefferden, Na hun overlijden rusten zij aan weerszijden van de muur die de scheiding vormt tussen de twee verschillende geloofsgedeelten. Als symbool van hun onderling blijvende liefde ook ná de dood, werden hun identieke grafmonumenten over de scheidsmuur middels in elkaar grijpende gebeeldhouwde handen verbonden.
De eerste aflevering wordt uitgezonden op vrijdag 8 september 2017 om 21.00 uur op NPO 2. In de zesde aflevering op 13 oktober 2017 om 21.00 uur zullen de opnamen gemaakt op de begraafplaats te zien zijn.


Presentator Leo Blokhuis (met portret van Werner van Gorkum) interviewt rondleider John Vaessen tijdens opnamen voor de KRO-NCRV serie ‘Achter de dijken' bij het 'graf met de handjes' op het Oude Kerkhof (foto: Wim Bongaerts)

Klik hier om de passage over het 'graf met de handjes' te bekijken


------

MAAND VAN DE GESCHIEDENIS

Foto Wim Bongaerts

 

Het thema voor de ‘Maand van de Geschiedenis’ 2017 is ‘GELUK’. Omschrijving van het woord geluk is volgens de website van de ‘Maand van de Geschiedenis’ ook religie en liefde. De geschiedenis van de ‘Algemene begraafplaats nabij ‘Kapel in ’t Zand’ of in de volksmond ‘den Aje Kirkhaof’, is vanaf de oprichting in 1785, een nog zichtbaar overblijfsel van de in 1517, dit jaar precies 500 jaar geleden, door Luther en Calvijn ingezette reformatie, die de grondslag vormde voor het ontstaan van het protestantisme en tot op de dag van vandaag merkbaar is in kerk en samenleving zoals de verdeling in verschillende geloofsgedeelten op deze dodenakker. De blijvende liefde tussen een protestantse militair en een rooms-katholieke jonkvrouw, symbolisch tot uitdrukking komend in het ‘graf met de handjes’, is hier eveneens een rechtstreeks gevolg van.
Tijdens een korte inleiding zal Cécile Finken, rondleider bij de Stichting Oude Kerkhof, de ontstaansgeschiedenis van de begraafplaats toelichten en aandacht besteden aan locaties die gedurende de erop volgende rondleiding bezocht zullen worden. Hieronder onder meer het monument van de zoeaaf, de bisschoppelijke grafkapel met crypte, de kinder-en kloostergraven, het familiegraf van de architect Pierre Cuypers, de geallieerde graven, laatste rustplaatsen van verzetsstrijders en uiteraard het ‘graf met de handjes’. Hierover kan nog vermeld worden dat in een TV uitzending op vrijdag 13 oktober om 21.00 uur op NPO 2 in de KRO-NCRV serie ‘Achter de dijken’ naar aanleiding van het ontstaan van het Calvinisme, aandacht aan dit bijzondere graf besteed zal worden in de aflevering ‘Moeizame tolerantie’.
Start van presentatie en rondleiding is zondag 1 oktober om 13.00 uur in zaal ‘Aad Remunj’, Herkenbosscherweg 10, schuin tegenover de begraafplaats. Afhankelijk van het aantal deelnemers kunnen diverse rondleiders ingezet worden. Aan deelname zijn geen kosten verbonden.

 


Presentatie folder ‘Kapeller Kwartier’

Foto Wilco Allers

Vrijdag 8 september werd in het Kruiswegpark te Roermond de nieuwe folder over het Kapeller Kwartier officieel gepresenteerd. Het Kapeller Kwartier, een oase van rust, verering en bezinning, omvat de Kapel in ’t Zand, het Kruiswegpark, het Oude Kerkhof en de Kepelse Meule. Door het in het leven roepen van deze folder hopen de initiatiefnemers, in nauwe samenwerking met de VVV Roermond, gezamenlijk de aandacht te vestigen op deze in de wijk ‘Kapel in ’t Zand’ gelegen vier historische locaties. Wim Kemp, met voorzitter Stichting Oude Kerkhof Mathieu Beeren een van de initiatiefnemers, bracht in zijn toespraak tot de genodigden, het idee om de krachten te bundelen teneinde dit voornemen te doen slagen, in herinnering.
Voorts werd door Sabina van Cruchten-Huyskens, accountmanager VVV Midden-Limburg Promotie en Marketing, de eerste folder en bijbehorende wandelkaart uitgereikt aan loco-burgemeester Angely Waajen-Crins die vervolgens de betrokken instanties complimenteerde met het genomen initiatief en het bereikte resultaat en tevens de nadruk legde op het verbinden, ontmoeten en samenwerken om tot een dergelijk resultaat te komen. Tenslotte overhandigde Sabina van Cruchten-Huyskens aan de vertegenwoordigers van de Kapel in ’t Zand, het Kruiswegpark, het Oude Kerkhof en de Kepelse Meule de pakketten folders en wandelkaarten om onder de aandacht van geïnteresseerden te brengen ter promotie van deze nieuwe toeristische Midden-Limburgse trekpleister. De bijeenkomst werd onder meer bijgewoond door een tiental vrijwilligers van onze stichting.

Folder en wandelkaart zijn eveneens verkrijgbaar bij de VVV Roermond, Markt 17.



 

OPEN MONUMENTENDAGEN 2017

____ _

-------De graven van Max van Bergen (links) en --------e---nEchtpaar Sjang Kunkels en Catharina van Bergen_-----------EGrafkelder kermisexploitantenfamilie

-------zijn moeder Tina van Bergen-Xhaflaire n----------------------------------___ -------------------- ___ _---------Wolfs-Nizet op 'den Aje Kirkhaof'

chtpaar Sjang K


________________ ___________

'BOEREN, BURGERS EN BUITENLUI' OP HET OUDE KERKHOF TIJDENS OPEN MONUMENTENDAGEN OP ZONDAG 10 SEPTEMBER 2017

Voor de nationale Open Monumentendagen 2017 is als thema gekozen: ‘Boeren, burgers en buitenlui’. De nadruk ligt hiermee sterk op mensen en op hun onderlinge economische en culturele relaties. Het thema verbindt stadsbewoners, plattelandsbewoners en mensen met en rondtrekkend bestaan en het verbindt uiteenlopende historische perioden met het heden.
Op de uit 1785 stammende monumentale algemene stadsbegraafplaats 'Nabij Kapel in 't Zand' (het Oude Kerkhof) zijn vele graven aanwezig die betrekking hebben op overleden Roermondenaren die als zodanig geclassificeerd kunnen worden. De term ‘Boeren, burgers en buitenlui’ werd in het verleden vaak gebruikt door kermisexploitanten die hun attractie op deze manier luidkeels onder de aandacht wilden brengen. 'Den Aje Kirkhaof' is bovendien in zijn geheel in 2001 tot rijksmonument verklaard. Een elftal monumenten werd daarbij expliciet beschreven.


Deze elf apart tot rijksmonument benoemde locaties zullen tijdens een rondleiding belicht worden op uitsluitend de eerste Open Monumentendag zaterdag 9 september. Het betreft de Bisschoppenkapel met crypte, de Bongaertskapel, de Stoltzenbergkapel, het lijkenhuisje, het 'graf met de handjes', de zoeaaf, het NSB graf en de grafmonumenten van de families Van de Winkel-Hoppener, Nizet, Cuypers en Guillaume. Vertrekpunt is om exact 14.00 uur vanaf de publieksingang.

Op de tweede Open Monumentendag zondag 10 september start de rondleiding in het kader van het thema 'Boeren, burgers en buitenlui' om precies 14.00 uur in het gerestaureerde lijkenhuisje met een diapresentatie over de ontstaansgeschiedenis van de begraafplaats en wordt er vervolgens onder meer aandacht besteed aan enkele vooroorlogse Roermondse kermisfamilies zoals Xhaflaire, Wolfs, Benner, Nizet, Van Bergen, Kunkels en Schulte, wier laatste rustplaatsen onder meer tijdens de aansluitende wandeling bezocht zullen worden.

Zowel aan deelname aan de rondleiding op zaterdag 9 september, alsook op zondag 10 september zijn geen kosten verbonden


BEZOEK OUDE KERKHOF JUMELAGE SWALMEN-NEPOMUK

Vrijdagmiddag 25 augustus 2017 werd de begraafplaats op verzoek van de Stichting Swalmen-Nepomuk in het kader van het traditionele uitwisselingsprogramma bezocht door een 50tal inwoners van de partnerstad Nepomuk in Tsjechië. De gasten werden bij aankomst kort welkom geheten door rondleider John Vaessen. Voorzitter van de Stichting Oude Kerkhof Mathieu Beeren kon tot zijn spijt om persoonlijke redenen niet aanwezig zijn. Vervolgens vond er een verdeling in drie groepen plaats, met name één Duitstalige groep, geleid door Brigitte Sarton en twéé Engelstalige groepen onder leiding van Renée Sarton en John Vaessen. Vanwege organisatorische omstandigheden moesten de rondleidingen helaas met een half uur ingekort worden, wat niet wegnam dat er van Tsjechische kant veel aandacht was voor hetgeen de rondleiders over de begraafplaats te vertellen hadden. Aan de hand van het na afloop in ontvangst genomen applaus en lovende woorden, mag geconcludeerd worden dat de bezoekers het zeer naar hun zin gehad hebben.
Stichting Oude Kerkhof hoopt met deze activiteit haar steentje bij gedragen te hebben aan de doelstelling van de Stichting Swalmen-Nepomuk: het leggen en onderhouden van contacten tussen de burgers in Swalmen en de inwoners van Nepomuk. De rondleiding heeft wederom aangetoond dat het rondleiden van buitenlandse gasten op onze begraafplaats, wat een vreemde taal betreft, voor onze rondleiders vooralsnog geen probleem hoeft te zijn.
(Zie ook: www.swalmen-nepomuk.com)


Het beeld van Johannes Nepomucenus van Nepomuk op de brug te Swalmen (foto: www.swalmen-nepomuk.com)

 


Afscheid Anny Ramakers-Dahmen †


Maandag 7 augustus overleed ons bestuurslid en medeoprichter van de Stichting Oude Kerkhof Anny Ramakers-Dahmen (1932-2017).
Vanaf de oprichting in 1996 is zij, zowel als bestuurslid als ook rondleider, zeer betrokken geweest bij het wel en wee van onze stichting.
Het afscheid van haar heeft plaats gevonden op 15 augustus in de Minderbroederskerk te Roermond. Voorzitter Mathieu Beeren bracht Anny in herinnering als een markante persoonlijkheid waaraan de stichting veel dank verschuldigd is. Zij ruste in vrede.

 


 

CUYPERSDAGEN OP OUDE KERKHOF

In het kader van de jaarlijkse ‘Cuypersdagen’ kan men in samenwerking met het 'Cuypershuis' op zondag 11 juni een rondleiding bijwonen op 'den Aje Kirkhaof', die geheel gewijd is aan locaties en personen die gerelateerd zijn aan de architect Pierre Cuypers (1827-1921). Uiteraard wordt tijdens deze unieke wandeling zijn familiegraf bezocht, maar ook laatste rustplaatsen van onder meer zijn compagnon Frans Stoltzenberg en werknemers als Peter Smeets, Theo Pieters, Jacques Oor, Willem Slenders, Jean Geelen, Frans van den Essen, Henri Scheen, Jules Danis en Sjoerd van de Schuit. Eveneens wordt de aandacht gevestigd op graven van Cuypers’ tijdgenoten zoals de architect Weber en de kunstenaars Windhausen, Nicolas en Lücker.
Vanaf 14.00 uur is het, vooraf aan de rondleiding, alleen op zondag 11 juni mogelijk op de begraafplaats in het (door Cuypers ontworpen) lijkenhuis een presentatie met mondelinge toelichting bij te wonen van de restauratie van Cuypers' familiegraf, die tussen 2004 en 2006 heeft plaatsgevonden. De rondleiding zelf start aansluitend aan de presentatie om 14.30 uur vanaf het voormalige lijkenhuis en zal rond 16.00 uur eindigen. Aan de rondleiding zijn geen kosten verbonden. In het 'Cuypershuis' is een wandelroute (één kilometer, twintig minuten) naar het Oude Kerkhof verkrijgbaar.
Info: www.oudekerkhofroermond.nl

(Pierre Cuypers op zijn sterfbed, Foto: C.G. Weers, GAR)


 

Week van de Begraafplaats van 27 mei t/m 4 juni

Zaterdag 3 juni 'Week van de Begraafplaats' 14.00 uur gratis rondleiding 'Natuur op de begraafplaats'
De Week van de Begraafplaats is een initiatief van de ASCE, de Association of Significant Cemeteries in Europe. Deze organisatie heeft als doel om Europese begraafplaatsen onder de aandacht te brengen als fundamenteel onderdeel van ons erfgoed. In Nederland gebeurd dat onder de vlag van de Stichting 'De Terebinth', de LOB en de BVOB. Deze organisatie heeft als doel om Europese begraafplaatsen onder de aandacht te brengen als fundamenteel onderdeel van ons erfgoed. Tijdens deze week vertellen vele enthousiaste beheerders graag over de natuurwaarde en het historisch belang van de begraafplaats. Afgezien van de historische waarde van de Roermondse algemene begraafplaats ‘Nabij Kapel in ’t Zand’, zoals de officiële benaming luidt, is het Oude Kerkhof uniek vanwege zijn bijzondere flora. Vooral het katholieke gedeelte valt op door de aanwezigheid van eeuwenoude bomen en struiken langs graven, paden en ter accentuering van kruisingen. Het lijkt op een botanische tuin of arboretum van bomen met een symbolische en hoge sierwaarde. De begraafplaats fungeert niet alleen als een omsloten tuin voor de doden, maar eveneens als een tuin van beschouwing voor de levenden. Het is een paradijselijke groene oase van rust, bezinning en herdenking. In het algemeen blijkt het groen een zeer bepalend onderdeel van de begraafplaats te zijn. Een grote variatie aan bomen en planten verhoogt de natuurwaarde en geeft rust en intimiteit. Pas vanaf 1860 was het toegestaan om bomen en struiken op de uit 1785 stammende begraafplaats te planten, echter met uitzondering van de beide joodse begraafplaatsen die volgens de joodse wet verstoken moesten blijven van door de mens aangebrachte beplantingen. In het kader van de Week van de Begraafplaats zal Hans Moors, begraafplaatsbeheerder in Roermond, in nauwe samenwerking met de Stichting Oude Kerkhof, op zaterdag 3 juni een rondleiding over 'den Aje Kirkhaof' verzorgen waarbij het accent op de natuur zal liggen.
De wandeling, waaraan geen kosten verbonden zijn, start om 14.00 uur bij de publieksingang aan de Weg langs het Kerkhof
.


Foto Wim Bongaerts


 

GRATIS RONDLEIDING ‘AJE KIRKHAOF’ ROERMOND

Op zondag 21 mei kan men deelnemen aan een door de Stichting Oude Kerkhof aangeboden gratis rondleiding over de uit 1785 stammende stadsbegraafplaats ‘Nabij Kapel in ’t Zand’, zoals de officiële benaming luidt. Voorafgaand aan deze wandeling is er om 13.00 uur een korte inleiding met fotopresentatie in zaal ‘Aad Remunj’, Herkenbosscherweg 10, schuin tegenover de begraafplaats. Gedurende de twee uur durende rondleiding zullen alle vijf geloofsgedeelten en daarmee markante laatste rustplaatsen en locaties van dit Rijksmonument worden bezocht.
De duidelijke zichtbare indeling in religieuze gedeelten, de begraafklassen, het relatief grote aantal grafkelders (54!), het vele smeed-en gietijzer, de talrijke monumentale graven en de bijzondere flora maken ‘den Aje Kirkhaof’ een monumentale dodenakker van formaat. Hier liggen in de meest letterlijke zin van het woord de Roermondenaren die tussen 1750 en 1950 de historie van de stad mede bepaald hebben. Daaronder bevinden zich niet alleen geestelijken, politici, leden van de rechterlijke macht, edelen, industriëlen en middenstanders, maar ook kunstenaars, medici, notarissen, architecten, stadsfiguren en kermisexploitanten. Vele graven herinneren bovendien aan de Tweede Wereldoorlog die vooral op het joodse gedeelte in het bijzonder gekenmerkt worden. Het is die dag onder meer mogelijk de crypte van de bisschoppenkapel te bezoeken, evenals andere grafkapellen die voor deze gelegenheid opengesteld zullen worden. Diverse grafkelders zijn te bezichtigen en is het toegestaan er met een gids in af te dalen.
Uiteraard zal er speciale aandacht zijn voor het op 9 mei j.l. door de opperrabbijn Nederland, Binyomin Jacobs onthulde grafmonumentje van de in 1943 overleden Ruben Baer

Grafsteentje op het graf van Ruben Baer (1943-1943) na de onthulling (Foto: Wim Bongaerts)


 

ONTHULLING GRAFSTEENTJE RUBEN BAER (1943-1943)

Foto's Wim Bongaerts

Onder ideale weersomstandigheden waren ruim honderd belangstellenden op dinsdag 9 mei om 12.30 uur aanwezig op de Nieuwe Joodse begraafplaats om getuige te zijn van de onthulling van een nieuw grafsteentje op het grafje van de in 1943 geboren en gestorven Ruben Baer. Na het welkomstwoord van de voorzitter Stichting Oude Kerkhof, Mathieu Beeren, prees Benoit Wesly, voorzitter van de Joodse Gemeente Limburg, onze stichting met het genomen initiatief het grafje door leerlingen van de tegen over de begraafplaats gelegen Synergieschool te laten adopteren. Burgemeester Rianne Donders-de Leest vestigde vervolgens de aandacht op de geschiedenis van de Roermondse Joodse gemeente, die door de gevolgen van de Holocaust uiteindelijk zo klein werd dat hun gemeente in 1986 opgeheven moest worden. Het was mooi te mogen constateren dat het bijna voltallige College van B&W (een wethouder was wegens ziekte verhinderd) aanwezig was. Daarna was het de beurt aan de directie van de Synergieschool, de dames Jet Dekkers en Hetty Belgers die het belangrijk vonden dat door de adoptie van het grafje van Ruben Baer zijn verhaal en dat van anderen levend gehouden wordt. Ook wordt de adoptie door hen uiterst serieus genomen en zal die zich niet alleen beperken door het grafje af en toe te bezoeken. Isa Ahmadi, leerling van de school, droeg daarop uiterst bekwaam een door hem zelf geschreven verhaal voor, waarin hij Ruben omschreef als een symbool voor alle andere kinderen die kort geleefd hebben. Als voorlaatste spreker vertelde John Vaessen, vrijwilliger bij de Stichting Oude Kerkhof en initiatiefnemer van dit project, over de historische achtergrond van het grafje (zie op deze site daarvoor de rubriek Publicaties en klik op aanvullingen) en sprak de hoop uit dat wellicht in de toekomst aan de hand van het geadopteerde grafje van Ruben Baer een jaarlijkse herdenking op deze joodse begraafplaats, mogelijk in combinatie met een bezoek door leerlingen, ook van andere scholen, aan de voormalige synagoge gestalte gegeven zou kunnen worden. Tenslotte was het woord aan de opperrabbijn Binyomin Jacobs die op eigen verzoek het grafsteentje vervolgens zou gaan onthullen. In een aangrijpende rede herinnerde hij aan de gruwelijkheden in de kampen in de periode ‘40/’45 en memoreerde dat, hoe tegenstrijdig ook, Ruben het voorrecht had op een natuurlijke wijze te sterven in plaats van hoogstwaarschijnlijk vermoord te worden. Ook pleitte hij er voor dat de jeugd nooit vergeten mag wat er gebeurd is en waarschuwde voor het opkomend antisemitisme en rassenhaat. Daaropvolgend onthulde de opperrabbijn samen met Isa de grafsteen door de bedekkende zwarte doek te verwijderen en het uitspreken van een gebed, zowel in het Hebreeuws als in het Nederlands. De leerlingen van de Synergieschool legden aansluitend volgens joods gebruik steentjes op het graf in de vorm van de naam Ruben, benevens door hen uit hout gemaakte Davidsterren. Hun voorbeeld werd gevolgd door vele aanwezigen, waaronder burgemeester, wethouders en andere genodigden waarmee de ceremonie, die tot driemaal toe sfeervol en muzikaal onderbroken werd door het voordragen van Jiddische liederen door het ensemble El Cambio, ten einde kwam. Daarop begaven velen zich, op uitnodiging van de directie van de Synergieschool, naar hun ‘grand café’ voor het nuttigen van een kopje koffie of thee met een stukje vlaai. Een geste die door de organiserende Stichting Oude Kerkhof zeer op prijs gesteld werd. Hoewel de stichting en de school zich in eerste instantie wilde beperken tot een herdenking op kleine schaal, zijn ze er trots op dat, mede dank zij de aanwezigheid van opperrabbijn Jacobs en voorzitter Benoit Wesly, de ceremonie als geslaagd mag worden beschouwd en via de media wederom uitgebreid de aandacht op onze mooie historische monumentale begraafplaats gevestigd is.
Het bestuur van de stichting dankt hierbij nogmaals alle bij de stichting aangesloten vrijwilligers, Binyomin Jacobs, Benoit Wesly, de dames Hetty Belgers, Liesbeth Biermans, Jet Dekkers en hun leerlingen, de heren Eric Caris, Hans Moors en John Beckers en allen die aanwezig waren voor hun gewaardeerde bijdrage aan het doen slagen van deze bijzondere bijeenkomst.

video RTV Roermond: https:

Foto's Hennie Retera:

Foto's Rob van Deurzen:

Foto's René Roosjen:

Foto's Coen In Het Panhuis:

Foto's Lucien Pijper:

Foto's Wim Bongaerts:

en ook verwijzingen naar websites:

https://christenenvoorisrael.nl/2017/05/een-grafsteen-voor-ruben/

http://www.rd.nl/vandaag/binnenland/kleine-ruben-redde-zijn-moeder-door-zijn-vroege-geboorte-1.1399743

 

Onderstaand artikel in dagblad Trouw

Onderstaande artikelen in dagblad de Limburger


 

THEMA RONDLEIDING OORLOGSSLACHTOFFERS, VERZETSLIEDEN EN JOODS ROERMOND OP 'DEN AJE KIRKHAOF'

Op zondag 30 april organiseert de Stichting Oude Kerkhof te Roermond ook dit jaar weer een rondleiding met als onderwerp de Tweede Wereldoorlog. De start is om 13.00 uur met een korte voorbeschouwing in zaal 'Aad Remunj', Herkenbosscherweg 10, schuin tegenover de begraafplaats, waarna vele graven en locaties bezocht zullen worden die herinneren aan de periode 1940-1945. De rondleiding, die verzorgd wordt door gidsen van de stichting, voert de bezoeker onder meer langs graven van oorlogsslachtoffers zoals Anna Lutgens, Maria Vlek, Margaretha Sliepen, Mathieu Fonteijn en Theo Stroucken. Moeder en zoon Houben kwamen om bij de beschieting van een evacuatietrein op 8 februari te Wesel (D.). Voorts wordt stilgestaan bij de laatste rustplaatsen van verzetsstrijders als Francisca Brinkman-Rohling, Jan Wolters, Theo Bots, Johannes Roosjen en de kompanen Sjaak Frenken en Baer Reulen, die beiden op 10 juni 1944 na een schijnproces opgehangen zijn in Amsterdam en vervolgens hun massagraf gevonden hebben in de duinen te Bloemendaal. Van deze laatste zal aan het graf zijn afscheidsbrief voorgelezen worden. Bovendien zal gewezen worden op de plaats waar de veertien met Kerstmis 1944 gefusilleerde Roermondenaren begraven geweest zijn, evenals de slachtoffers die zijn omgekomen ten gevolge van de bombardementen van onder meer 11 november 1944, zoals de families Ament, Wilke, de Bock en Salden. Aandacht zal er ook zijn voor de kindergrafjes tengevolge van de evacuatie begin 1945. Op de begraafplaats zijn twee NSB graven (Hetterscheid en De Leeuw) aanwezig die eveneens belicht zullen worden. Het grafmonument van Leendert de Leeuw met nationaalsocialistische signatuur is vanwege zijn bijzonderheid aangemerkt als Rijksmonument. De plek waar 160 gesneuvelde Duitse militairen hun voorlopige rustplaats gekregen hebben (het 'Pruusseböske') zal eveneens bezocht worden. Bij de eregraven van Britse en Canadese vliegtuigbemanningsleden zal verteld worden over het neerstorten van hun machine. Tenslotte is er ook aandacht voor de nieuwe joodse begraafplaats. Totaal 133 Roermondse joden hebben ten gevolge van de Holocaust hun leven met de dood moeten bekopen. Vele namen op de grafstenen herinneren aan familieleden die na hun deportatie niet meer zijn teruggekeerd, zoals Hiegentlich, Straus, Cardozo, Behretz, Goedhart, Egger, Lehman, Leviticus en Goudsmit. Aan het uiteindelijk voor haar bestemde graf, waarin ze niet heeft mogen rusten, wordt het aangrijpende verhaal verteld over het lot van de joodse Jeanette Passmann-Vogelsang.
Deelname aan deze eenmalige jaarlijkse themarondleiding die ruim anderhalf uur zal duren, bedraagt drie euro per persoon. De wandeling is minder geschikt voor jonge kinderen. Vooraf aanmelden is niet nodig, tijdig aanwezig zijn is aan te bevelen.

Foto links: één van de zeven nog bestaande NSB graven in Nederland. Foto midden: Graven verzetsstrijders Hendrickx, Reulen en Frenken. Foto rechts: Monument in opdracht van familie Lehmann.

(Foto's: Stichting Oude Kerkhof)


THEMADAG STICHTING 'DE TEREBINTH' IN ROERMOND

Zaterdag 8 april ontving de Stichting Oude Kerkhof in het kader van een themadag, bestuur en leden van de stichting voor funerair erfgoed 'De Terebinth'.

Voorzitter Mathieu Beeren van de Stichting Oude Kerkhof met rechts voorzitter Bert Lever van de Stichting 'De Terebinth', foto Maurice Heemels.

Foto's Wim Bongaerts.

Na de lezing in 'Aad Remunj' van Dr. Maurice Heemels over zijn proefschrift 'Op den akker des doods waar allen gelijk worden...' begaf het gezelschap zich naar de begraafplaats alwaar Maurice ter plekke tekst en uitleg gaf. Met een gezellig samenzijn, waarbij omtrent het thema van gedachten gewisseld werd, werd de middag besloten.

 


Bartho Hendriksen 9 april

Bartho Hendriksen heeft een opmerking toegevoegd aan het bericht van Terebinth, stichting voor funerair erfgoed.


Was een bijzonder geslaagde middag die uitstekend werd begeleid door de vrijwilligers van de Stichting Oude Kerkhof Roermond. En nu eindelijk het 'beeld met de twee handjes' live gezien.


 

Nieuw grafmonumentje Ruben Baer (1943-1943) geplaatst

 

Op 7 april 2017 werd op de nieuwe joodse begraafplaats op initiatief van de Stichting Oude Kerkhof een nieuw grafsteentje geplaatst op het enige, tot voor kort nog deels herkenbare, kindergrafje van Ruben Baer.
Het grafje zal in de toekomst geadopteerd worden door leerlingen van de tegenover de begraafplaats gelegen Synergieschool.

De moeder van Ruben Baer, Flora Salomon, werd voor de bevalling van haar kindje opgenomen in het Laurentius ziekenhuis in Roermond, alwaar enkele dagen na de geboorte op 9 april 1943 haar zoontje, slechts vier dagen oud, op 13 april is overleden. Met medewerking van het ziekenhuispersoneel heeft Flora Salomon kunnen onderduiken in Wessem en ontsnapte daardoor aan de derde deportatie op diezelfde negende april naar Westerbork. Zij werd echter later verraden door een NSB‘er en alsnog in 1944 naar Bergen-Belsen weggevoerd. Zij overleefde het verblijf in het kamp, keerde terug naar Wessem en evacueerde uiteindelijk naar de Verenigde Staten. De vader en broer van Ruben, Leo Baer en Rolf Helmut Baer zijn in 1944 omgekomen in Auschwitz.

Op zijn verzoek zal opperrabbijn Binyomin Jacobs (Inter Provinciaal Opper Rabbinaat) in gezelschap van de voorzitter van de Joodse Gemeente Limburg, Benoit Wesly, op 9 mei 2017 om 12.30 uur het monumentje op de begraafplaats officieel onthullen.


______Opperrabbijn Binyomin Jacobs ___________________________________________________ Foto John Vaessen


Jaarlijkse herdenking in samenwerking met de Bond van Wapenbroeders.

HERDENKING 2017

De jaarlijkse 'Act of Remembrance', georganiseerd door de Bond van Wapenbroeders op de begraafplaats vond plaats onder ideale weersomstandigheden en trok ruim honderd belangstellenden. Loco burgemeester Angely Waajen herdenkt de gesneuvelde vliegtuigbemanningsleden in gezelschap van Rear Admiral Hardern en andere vertegenwoordigers van Allied Joint Force Command.

foto Coen in het Panhuis

Voor een beeldverslag van RTV klik: hier


 

Jaarlijkse herdenking in samenwerking met de Bond van Wapenbroeders.

´For your tomorrow, we gave our today´


Op zondag 2 april 2017 zal de Bond van Wapenbroeders Afdeling Roermond en Venlo in samenwerking met het Joint Force Command Brunssum en de Stichting Oude Kerkhof tijdens de jaarlijkse herdenking stilstaan bij de in de Tweede Wereldoorlog gesneuvelde Britse en Canadese vliegtuigbemanningsleden alsmede Nederlandse verzetsstrijders en militairen die tijdens de oorlog zijn omgekomen en op het Oude Kerkhof begraven zijn.
Na een aantal toespraken van genodigden en het voorlezen van een aantal gedichten door leerlingen van de tegen over de begraafplaats gelegen Synergieschool, wordt tijdens een processie kort stilgestaan bij een 22 tal graven waaronder de laatste rustplaatsen van negen Royal Air Force en Royal Canadian Air Force vliegtuigbemanningsleden. De herdenkingsdienst op het Oude Kerkhof begint om 14.00 uur voor de Bisschoppenkapel.
Toegang uitsluitend via de hoofdingang van de begraafplaats. www.wapenbroederszuid.nl

Herdenking 2016

Foto Coen in het Panhuis


 

EERSTE ALGEMENE RONDLEIDING OP OUDE KERKHOF



De eerste gratis bij te wonen algemene rondleiding 2017 op 'den Aje Kirkhaof' te Roermond, georganiseerd door de Stichting Oude Kerkhof, zal plaats vinden op zondag 26 maart. Deelnemers worden uitgenodigd om 13.00 uur aanwezig te zijn voor een korte inleiding in zaal 'Aad Remunj', Herkenbosscherweg 10, schuin tegenover de begraafplaats. Tijdens de rondleiding, die ongeveer twee uur in beslag zal nemen, worden alle vijf geloofsgedeelten van de uit 1785 stammende dodenakker bezocht. De begraafplaats kan getypeerd worden als 'spiegel' van de samenleving. De sociale en religieuze verschillen in de stad in de afgelopen twee eeuwen komen er zeer nadrukkelijk tot uiting in de klassenindeling en de monumentale grafcultuur. De Stichting Oude Kerkhof werd opgericht in 1996 met onder meer als doel de begraafplaats als cultureel erfgoed te behouden. Mede door haar inzet is ze in 2001 benoemd tot rijksmonument en mag er vanaf 2010 weer begraven of bijgezet worden.

De rondleiders van de Stichting Oude Kerkhof heten u van harte welkom bij de eerste algemene rondleiding 2017 (Foto: Wim Bongaerts)


 

Rondleidingen op het Oude Kerkhof in 2017

N.B.: De toegankelijkheid van het Oude Kerkhof voor rolstoelen en rollators is goed, maar de begaanbaarheid van de paden is soms door de ondergrond van kiezel en/of zand voor personen met deze hulpmiddelen matig. Ook de bisschoppelijke grafkapel en de nieuwe joodse begraafplaats zijn moeilijk toegankelijk voor bezoekers die minder goed ter been zijn.

 

 

Zondag 26 maart 13.00 uur EERSTE algemene (gratis) rondleiding: START met inleiding in Zaal 'Aad Remunj', Herkenbosscherweg 10, schuin tegenover de begraafplaats.

Zondag 2 april 14.00 uur Herdenking Britse en Canadese vliegtuigbemanningsleden, oorlogsslachtoffers en verzetsstrijders. Bond van Wapenbroeders i.s.m. Joint Force Command Brunssum.

Zondag 30 april 13.00 uur Themarondleiding TWEEDE WERELDOORLOG EN JOODS ROERMOND : START met inleiding in Zaal 'Aad Remunj', Herkenbosscherweg 10, schuin tegenover de begraafplaats. Deelname Euro 3,00 p.p.

Zondag 21 mei 13.00 uur TWEEDE algemene (gratis) rondleiding: START met inleiding Zaal 'Aad Remunj', Herkenbosscherweg 10, schuin tegenover de begraafplaats.

Zaterdag 3 juni 14:00 uur 'Natuur op de begraafplaats' gratis rondleiding over 'den Aje Kirkhaof' verzorgen waarbij het accent op de natuur zal liggen.De wandeling, waaraan geen kosten verbonden zijn, start om 14.00 uur bij de publieksingang aan de Weg langs het Kerkhof.

Zondag 11 juni CUYPERSDAGEN:
Van 14.00 uur tot 14.30 uur presentatie over de restauratie van het het familiegraf van Pierre Cuypers in het gerestaureerde Lijkenhuisje, waarna aansluitend rondleiding over de begraafplaats waarbij tientallen aan de architect gerelateerde locaties bezocht zullen worden.

Zaterdag 9 september OPEN MONUMENTENDAGEN, nadere info volgt: Zie rubriek Nieuws.

Zondag 10 september OPEN MONUMENTENDAGEN, nadere info volgt: Zie rubriek Nieuws.

Zondag 1 oktober 'MAAND VAN DE GESCHIEDENIS'. Thema 'GELUK' Deelname gratis: Zie rubriek Nieuws.

Zondag 29 oktober 19.00 uur ALLERZIELENLOOP, nadere info volgt.


 

Schade door storm op begraafplaats.

De Westerstorm die donderdagmiddag 23 februari ook over Roermond raasde was er de oorzaak van dat een zieke oude berkenboom geheel ontworteld werd.


In zijn val nam de boom twee gietijzeren kruisen mee, die dusdanig beschadigd werden dat ze als verloren beschouwd moeten worden. Een grafsteen en enkele borduren werden licht beschadigd.

Foto: Jan Oerlemans____________________________________Foto: Mathieu Beeren

 


 

De Correspondent is een online advertentievrij platform, opgericht in 2013, dat streeft naar het maken van dagelijkse onafhankelijke achtergrond - en onderzoekjournalistiek. Het platform kreeg waardering vanwege zijn vernieuwende vormgeving en uitvoerigheid van de bijdragen. (www.decorrespondent.nl) Op 24 december 2016 werd in dit medium een artikel geplaatst over het Oude Kerkhof waarbij het 'Graf met de handjes' centraal staat.
Klik op onderstaande link om de bijdrage te lezen:


https://decorrespondent.nl/4523/twee-geloven-die-elkaar-de-hand-schudden-dit-beroemde-roermondse-graf-laat-zien-dat-het-kan/1349221954212-451b51b6


 

NIEUWE RONDLEIDER OUDE KERKHOF

Vanaf 1 januari 2017 zal Coen In het Panhuis (1960) ons rondleiders team komen versterken. Coen werd geboren in Sittard, maar woont reeds veertig jaar in Roermond. Van beroep is hij docent ICT bij de Gilde Opleidingen. Hij is van jongs af aan geïnteresseerd in geschiedenis, met name die van Roermond. Begraafplaatsen hebben altijd zijn belangstelling gehad. Zijn wens om rondleider te worden op onze begraafplaats is dan ook niet vreemd. Gedurende het afgelopen jaar heeft Coen de opleiding tot rondleider gevolgd en onlangs succesvol afgesloten. Met het verwelkomen van Coen wordt het aantal rondleiders op het Oude Kerkhof uitgebreid tot veertien.



Druk bezochte 'Allerzielenactiviteiten'

De stichting Oude Kerkhof kan terug zien op een geslaagd 'Allerzielenweekend'. In totaal namen ruim 230 bezoekers onder ideale weersomstandigheden zondagmiddag deel aan de rondleiding en 's avonds aan de 'Allerzielenloop' van 'Kapel in 't Zand' naar en over de deels verlichte begraafplaats. De muzikale ondersteuning door sopraan Ingrid Bergs en pianist, tevens trompettist Hilde Ubben, zorgde voor een sfeervolle omlijsting tijdens de wandeling. Ook maandagavond vonden geinteresseerden de weg naar de begraafplaats voor onder meer een bezoek aan de tijdelijk opengestelde bisschoppelijke crypte en het voormalige lijkenhuisje.
Tot besluit van de Allerzielenviering droeg de bisschop van Roermond, mgr. Wiertz en hulpbisschop mgr. de Jong, op woensdag 2 november in intieme kring de traditionele Heilige Mis op in de grafkapel

De Zoeaaf dit jaar voor het eerst in de schijnwerpers


ACTIVITEITEN ALLERZIELEN OP 'DEN AJE KIRKHAOF'

Van zondag 30 oktober t/m woensdag 2 november wordt van 12.00 uur tot 17.00 uur de Bisschoppelijk grafkapel op de begraafplaats traditiegetrouw voor het publiek opengesteld. Rondleiders van de Stichting Oude Kerkhof zullen alleen op zondag ter explicatie aanwezig zijn.

RONDLEIDING.
Op zondag 30 oktober start om 13.00 uur in het gerestaureerde ‘lijkenhuis’ op de begraafplaats een inleidende diapresentatie als voorbereiding op de laatste algemene rondleiding over de begraafplaats dit jaar. Het lijkenhuisje bevindt zich aan het einde van het pad vanaf de publieksingang. Deze als rijksmonument aangemerkte monumentale stadsbegraafplaats dateert uit 1785 en is nagenoeg de oudste algemene begraafplaats van ons land. Alle vijf geloofsgedeelten zullen gedurende de twee uur durende wandeling bezocht worden en zal er door bij de stichting aangesloten rondleiders informatie verstrekt worden over diverse locaties benevens graven en grafkelders van Roermondenaren die er tussen 1750 en heden hier hun laatste rustplaats gekregen hebben.

‘ALLERZIELENLOOP’
Eveneens op zondag 30 oktober start om 19.15 uur de jaarlijkse 'Allerzielenloop' met het uitreiken van stormlampen aan de deelnemers op het pleintje vóór de Kapel in 't Zand. Iedereen die mee wilt lopen wordt uitgenodigd op dat tijdstip aanwezig te willen zijn. Om 19.30 uur vertrekt de processie naar de hoofdingang van de begraafplaats, waarna de lantaarns door de deelnemers onder begeleiding van gidsen langs de daarvoor bestemde paden geplaatst worden. Diverse monumenten worden die avond van binnen of van buiten aangestraald, zodat een gedeelte van de begraafplaats feeëriek verlicht is. Vanaf 20.00 uur is er tot 21.00 uur met tussenpozen bij het voormalige ‘lijkenhuisje’ een muziekoptreden te beluisteren. Het optreden wordt verzorgd door sopraan Ingrid Bergs en Hilde Ubben (piano en trompet). Een zevental muziekstukken zullen telkens ten gehore gebracht worden. Het is die avond ook mogelijk de door kaarsen verlichte en van kransen voorziene crypte van de overleden bisschoppen te bezoeken. Ook op maandag 31 oktober vanaf 19.30 uur is er weer een bezoek aan de grotendeels verlichte begraafplaats mogelijk. Dan kan de wandeling onderbroken worden met een verblijf in het lijkenhuis, alwaar zittend gekeken kan worden naar een doorlopende, met stemmige klanken omlijste, presentatie van de restauratie van het familiegraf van de architect Pierre Cuypers. Ook deze avond is de grafkelder, waarin diverse kerkvorsten zijn bijgezet, te bezichtigen. Beide dagen is de begraafplaats tot 21.30 uur geopend. Aan alle activiteiten zijn geen kosten verbonden.

EUCHARISTIEVIERING
Op woensdag 2 november (Allerzielen) vindt er om 08.00 uur 's morgens ter afsluiting van het ‘Allerzielenweekend’ de traditionele Eucharistieviering door bisschop Wiertz in de Bisschoppenkapel plaats, aansluitend gevolgd door een korte meditatie in de crypte. De Heilige Mis wordt opgedragen ter intentie van alle op de begraafplaats rustende overledenen in het algemeen en de overleden bisschoppen in het bijzonder.

Een gedeelte van de verlichte begraafplaats (foto: Wim Bongaerts).


 

Themarondleiding ‘Grenzen op het Oude Kerkhof’

In het kader van de ‘Maand van de Geschiedenis’, oktober 2016, besteedt de Stichting Oude Kerkhof middels een rondleiding aandacht aan het thema ‘Grenzen’. Historische grenzen, zoals die tussen klassen, rangen en standen op het Oude Kerkhof in Roermond zijn nog duidelijk waarneembaar. Zo wordt er onderscheid gemaakt tussen de verschillende geloofsgedeelten die strikt begrensd zijn door muren of heggen. Opvallend daarbij is ook de denkbeeldige grens die getrokken kan worden tussen de uitbundigheid in monumenten en flora op het rooms-katholieke deel in tegenstelling tot de doorgaans eenvoudige grafstenen en het ontbreken van groen op de beide joodse gedeelten. Het verschil tussen arm en rijk komt eveneens tot uiting in begrenzingen tussen de diverse grafvelden. Bij begravingen in het verleden was het bovendien niet toegestaan een overledene via een gedeelte van de begraafplaats dat niet gerelateerd was aan het geloof van de overledene, naar haar of zijn laatste rustplaats te brengen. Die ‘grens’ mocht niet overschreden worden, vandaar het grote aantal poorten op de begraafplaats, dat rechtstreeks toegang gaf tot het gewenste geloofsgedeelte. Het meest tot de verbeelding sprekende voorbeeld van een grens op ‘den Aje Kirkhaof’ is zonder twijfel het ‘graf met de handjes’; begrensd door een hoge muur, daarboven verbonden door twee in elkaar grijpende handen, zijn een katholieke, adellijke, rentenierende vrouw en een protestantse, niet-adellijke, werkende man begraven. Schrijnend is de afbakening middels een heg tussen het gewijde en het ongewijde gedeelte op de begraafplaats. Tot omstreeks 1960 werden levenloos geboren, niet gedoopte kinderen onder deze begrenzende heg begraven, omdat men geen keuze tussen gewijd of ongewijd durfde te maken. Begraven onder de heg was uiteindelijk het compromis. Natuurlijk zullen, naast nog andere voorbeelden van grenzen, ook beeldbepalende en historische locaties bezocht worden. De rondleiding, verzorgd door ervaren rondleiders van de Stichting Oude Kerkhof, die de begraafplaats vanuit een ander perspectief laat zien, start zondag 2 oktober om 13.00 uur met een korte inleiding in zaal ‘Aad Remunj’, Herkenbosscherweg 10, schuin tegenover de begraafplaats. Voor deze tweede themarondleiding van dit jaar wordt een bijdrage gevraagd van 3,00 euro per persoon.

 

De heg vormt de grens tussen het ongewijde deel en het gewijde deel op 'den Aje Kirkhaof'.


Promotie oud-voorzitter Stichting Oude Kerkhof Maurice Heemels

16 September j.l. promoveerde Maurice Heemels (1971) met als promotor prof. dr. Ad Knotter aan de Universiteit te Maastricht met het proefschrift 'Op den akker des doods, waar allen gelijk worden', Begraafcultuur in Roermond, 1870-1940. Centraal in zijn dissertatie staat de begraafplaats 'Nabij Kapel in 't Zand, in de volksmond 'den Aje Kirkhaof', waar in die periode alle Roermondenaren hun laatste rustplaats vonden. De Stichting Oude Kerkhof feliciteert doctor Maurice Heemels van harte met het behaalde resultaat en is verheugd over het verschijnen van zijn boek in de reeks Maaslandse Monografieën, dat een onverkorte uitgave van zijn proefschrift is. Zijn sociaal historisch onderzoek zal er ongetwijfeld aan toe bijdragen nog meer over de geschiedenis van 'onze' begraafplaats te weten te komen. Het boek kost 25 euro en is verkrijgbaar bij Boekhandel/antiquariaat Boom en Plantage Boekhandel in Roermond (zie ook www.verloren.nl).





Dr. Maurice Heemels (foto: Eddy Teunissen)


Open Monumentendagen 2016 druk bezocht

Onder ideale weersomstandigheden bezochten, verdeeld over drie dagen - vrijdag (Klassendag), zaterdag (rondleiding 'Iconen en Symbolen') en zondag (rondleiding en concert Koninklijke Harmonie Roermond) - ruim 250 deelnemers het Oude Kerkhof. Opvallend daarbij was het aantal geinteresseerden uit andere provincies die de begraafplaats tijdens deze dagen als doel uitgezocht hadden om op eigen wijze te ontdekken. Daarbij werd dankbaar gebruik gemaakt van de diensten van de aanwezige rondleiders om hen over bepaalde graven en locaties eveneens te informeren. De belangstelling voor onze begraafplaats overtrof dan ook alle verwachtingen. Het stemmige concert door de 'Keuninklikke', uitgevoerd vóór de Bisschopskapel, was daar mede debet aan en was een mooie opmaat voor hun concertreis binnenkort naar Leeuwarden. De Stichting Oude Kerkhof kan dan ook tevreden terug kijken op een zeer geslaagd evenement.

Concert Koninklijke Harmonie Roermond tijdens Open Monumentendagen op Oude Kerkhof (Foto: John Vaessen).


‘Iconen en Symbolen’ rondleiding en concert Koninklijke Harmonie op Oude Kerkhof

In het kader van de Open Monumentendagen 2016 organiseert de Stichting Oude Kerkhof een wandeling over ‘den Aje Kirkhaof’ waarbij bijzondere aandacht aan symbolen geschonken zal worden die zich op de grafstenen bevinden. Vanaf de oprichting in 1785 werden er tot 1960 verschillende grafstijlen op de dodenakker geïntroduceerd gecombineerd met diverse symbolen die in een bepaalde periode toegepast werden. Algemene symboliek, zoals het Pax teken, al of niet in combinatie met het Alpha en Omega symbool, komt veelvuldig voor, maar er zijn ook minder bekende voorbeelden te zien zoals het olielampje, de papaverbollen, de gesluierde asurn, de gevleugelde zandloper en verwijzingen naar de vrijmetselarij. Ook bomen en planten kennen een eigen symboliek. Elk geloofsgedeelte heeft zo zijn specifieke grafkenmerken. Zo zullen de tekens die op joodse matseva’s voorkomen niet bij iedereen bekend zijn en zijn er op het protestantse deel van de begraafplaats iconen te zien die afwijken van die op het rooms-katholieke deel. De symboliek op het omstreden NSB graf is uniek te noemen. Uiteraard zal er ook deels over op de begraafplaats rustende bekende of minder bekende Roermondenaren verteld worden, maar het accent zal deze thema rondleiding voornamelijk op de iconen en symbolen liggen. De rondleiding van zaterdag 10 september start om precies 14.00 uur vanaf de hoofdingang aan de Weg langs het Kerkhof. Zondag 11 september begint de rondleiding rond 13.45 uur na afloop van het traditionele concert door de Koninklijke Harmonie Roermond, dat vanaf 13.00 uur plaats vindt vóór de Bisschoppenkapel. De Harmonie brengt hiermee een eerbetoon aan al haar overleden leden die vanaf haar oprichting in 1775 op deze begraafplaats of elders hun laatste rustplaats gekregen hebben. Zowel aan het bezoek aan het concert alsook aan de rondleidingen zijn geen kosten verbonden.

Symbool van de Heilige Drievuldigheid op het grafmonument van de familie Kohl (foto: Stichting Oude Kerkhof)


Restauraties kloostergraven

Na het ‘grafdekselproject’ richt de Stichting Oude Kerkhof haar pijlen op de restauratie van diverse kloostergraven. Een drietal ervan is inmiddels succesvol gerestaureerd. De hekwerken zijn onder handen genomen, nieuwe grafstenen zijn geplaatst en het grootste grafveld is binnen de borduren geëgaliseerd. Het betreft laatste rustplaatsen van de Congrégation des Filles de la Sainte Vierge de la Rétraite de Vannes, in Roermond beter bekend als de Zusters Rétraite van de Kapellerlaan. Op initiatief van oud-bestuurslid Kees van der Zwaan werden onlangs, in samenwerking met coördinator Monumentenzorg en Archeologie Eric Caris, diverse congregaties uitgenodigd om ter plekke dit resultaat te komen bekijken en mogelijkheden te onderzoeken voor komende nieuwe restauraties. Het betrof afvaardingen uit Maastricht, Tilburg, Heerlen, Roermond en Kaarst (D.), die vergezeld van de 'werkgroep restauratie kloostergraven', na ontvangst ten stadhuize, de begraafplaats bezochten. De verwachting is dat in eerste instantie de kloostergraven van de Zusters van het Arme Kind Jezus en de Zusters Ursulinen van St. Salvator voor restauratie in aanmerking zullen komen.

 

 

Foto's boven: De drie opgeknapte grafvelden van de Congrégation des Filles de la Sainte Vierge de la Rétraite de Vannes, (Zusters Rétraite van de Kapellerlaan).


Stichting Oude Kerkhof 1996-2016

Op 4 juli 1996 werd de Stichting Oude Kerkhof opgericht. Tijdens een gezellig samenzijn met vrijwilligers, 'Vrunj' en andere genodigden werd dit feit in zaal 'Aad Remunj' feestelijk herdacht.
Voorzitter Mathieu Beeren herinnerde in zijn toespraak aan de destijds dreigende ondergang van de begraafplaats en de maatregelen die in samenwerking met de gemeente Roermond genomen zijn om dit te verhinderen.
Het resultaat mag er na twintig jaar zijn: kleine, maar ook ingrijpende restauraties hebben plaats gevonden, het onderhoud is geoptimaliseerd en mede dank zij het werk van de bij de stichting aangesloten vrijwilligers is 'den Aje Kirkhaof' op diverse manieren positief op de kaart gezet.
De geschiedenis van de begraafplaats werd vervolgens tijdens een lezing door drs. Maurice Heemels (oud-voorzitter van de stichting) gedeeltelijk belicht naar aanleiding van zijn boek 'Op den akker des doods, waar allen gelijk worden...... ' Begraafcultuur in Roermond, 1870-1940', waarmee hij als proefschrift in september zijn doctorsgraad zal behalen. Ook de Roermondse Stichting 1880 in de persoon van voorzitter René Imkamp, die dit project mede ondersteunt, was aanwezig. De promovendus kreeg een aandachtig gehoor en gaf antwoord op aan hem gestelde vragen uit het aanwezige publiek.
Ondanks de gestaag vallende regen toog het gezelschap tenslotte naar de nabij gelegen begraafplaats om aanwezig te zijn bij de oplevering van twee nieuwe grafdeksels, vervaardigd en geplaatst door leerlingen van de Gilde Opleidingen in Venlo en Roermond. Wethouder Ferdinand Pleyte schetste ter plekke een beeld van de goede samenwerking van het College van B&W met de Stichting en Tjeu van de Laar, directeur Techniek ROC Gilde Opleidingen, benadrukte het belang van de werkzaamheden van zijn leerlingen in combinatie met historisch besef. Zijn mededeling dat het opleveren van twee nieuwe grafdeksels niet de laatste keer zou zijn, werd met applaus begroet. Met een hapje en een drankje werd de middag afgesloten. (zie ook de video reportages via de link verder op deze pagina).

Het oude grafdeksel op de grafkelder Janssen-Stoffels (Comtesse de Rochechouart)

Het nieuwe grafdeksel wordt gemonteerd

Belangstelling van genodigden en media bij de oplevering

Leerlingen van de Gilde Opleidingen bij het geplaatste deksel

TV interview door RTV Roermond met leerlingen en Frans Bours, docent Werktuigbouwkunde
Gilde Opleidingen


Het eveneens nieuwe grafdeksel op de grafkelder Burghoff-Geradts

Foto's Coen in het Panhuis


Sfeerimpressie 'Act of Remembrance' 2016.

Coen in het Panhuis maakte een mooie sfeerimpressie van de herdenkingsbijeenkomst van de Bond van Wapenbroeders, Allied Joint Force Command Headquarters Brunssum en Stichting Oude Kerkhof op vrijdag 27 mei. Klik hier voor de impressie.


Onderscheidingen voor vrijwilligers Stichting Oude Kerkhof

Ter gelegenheid van Koningsdag 2016 werden drie vrijwilligers, die aan de Stichting Oude Kerkhof verbonden zijn of zijn geweest, door burgemeester Rianne Donders-de Leest onderscheiden met het lidmaatschap in de Orde van Oranje-Nassau. Het betreft voormalig bestuurslid Cor Houben, die samen met nog actief bestuurslid Annie Ramakers-Dahmen in 1996 aan de wieg van de oprichting van onze stichting stonden, benevens Léon Gillissen die sinds enkele jaren als rondleider deel uit maakt van de bij de stichting aangesloten vrijwilligers. De drie gedecoreerden zijn bovendien, ieder op hun eigen gebied, buiten de stichting nog actief (geweest) in andere vrijwilligerstaken.
Namens alle vrijwilligers van de Stichting Oude Kerkhof onze hartelijke gelukwensen.

De zojuist in het Cuypershuis onderscheiden Annie Ramakers met een deel van haar familie.

 

De rondleiders van de Stichting Oude Kerkhof heten u van harte welkom bij de eerste algemene rondleiding 2017 (Foto: Wim Bongaerts)


Schade door storm op begraafplaats.

De Westerstorm die donderdagmiddag 23 februari ook over Roermond raasde was er de oorzaak van dat een zieke oude berkenboom geheel ontworteld werd.


In zijn val nam de boom twee gietijzeren kruisen mee, die dusdanig beschadigd werden dat ze als verloren beschouwd moeten worden. Een grafsteen en enkele borduren werden licht beschadigd.

Foto: Jan Oerlemans____________________________________Foto: Mathieu Beeren


 

De Correspondent is een online advertentievrij platform, opgericht in 2013, dat streeft naar het maken van dagelijkse onafhankelijke achtergrond - en onderzoekjournalistiek. Het platform kreeg waardering vanwege zijn vernieuwende vormgeving en uitvoerigheid van de bijdragen. (www.decorrespondent.nl) Op 24 december 2016 werd in dit medium een artikel geplaatst over het Oude Kerkhof waarbij het 'Graf met de handjes' centraal staat.
Klik op onderstaande link om de bijdrage te lezen:


https://decorrespondent.nl/4523/twee-geloven-die-elkaar-de-hand-schudden-dit-beroemde-roermondse-graf-laat-zien-dat-het-kan/1349221954212-451b51b6


RTV Roermond maakte een serie rapportages over het in november 2015 gestarte restauratieproject in samenwerking met Gilde Opleidingen. De moeite van het bekijken zeker waard. Zie deze link:

video 1 restauratie

video 2 restauratie

video 3 restauratie

video 4 restauratie

video 5 restauratie


Aanvullingen boek

Op 16 januari 2015 verscheen het door de stichting Oude Kerkhof uitgebrachte boek 'Dood, maar niet vergeten' met daarin opgenomen ruim 500 beschrijvingen van laatste rustplaatsen op de algemene begraafplaats 'Nabij Kapel in 't Zand' of te wel 'den Aje Kirkhaof'. Nieuwe aanvullingen zijn te raadplegen op de pagina Publicaties op deze site.


Eindejaarsbijeenkomst bestuur en vrijwilligers Stichting Oude Kerkhof

STICHTING OUDE KERKHOF 2015
Staande v.l.n.r. Pieter Einig, Wim Bongaerts, Anke Smeets, Tiny Thomassen, Mathieu Beeren, Jan Hartingsveld, Jos Einig, Paul Peelen, Wilbert Dekker, John Vaessen, Cécile Fincken, Laurent Linssen, Theo Willemsen, Kees van der Zwaan
Zittend v.l.n.r. Jean Rompelberg, Brigitte Sarton, Fons van den Broek, Léon Gillissen, Annie Ramakers
Op de foto ontbreekt Ren
ée Sarton

Tijdens de eindejaarbijeenkomst van de vrijwilligers werd afscheid genomen van voorzitter Theo Willemsen (r) en secretaris Kees van der Zwaan, die opgevolgd worden door respectievelijk Mathieu Beeren en Anke Smeets. In zijn dankwoord refereerde de nieuwe voorzitter aan de vele verdiensten die beide vertrekkende bestuurders gedurende vele jaren voor de stichting hebben gehad.

Uiteraard werden ook de beide echtgenotes, Carla (foto boven) en Truus, in de hulde betrokken.

De vrijwilligers van de Stichting Oude Kerkhof luisteren aandachtig naar de 'maiden speech' van hun nieuwe voorzitter Mathieu Beeren.


Bestuurswisseling

In de bestuursvergadering van 24 november 2015 hebben Theo Willemsen en Kees van der Zwaan hun respectievelijke functie van voorzitter en secretaris beëindigd. In hun plaats werden benoemd Mathieu Beeren als voorzitter en Anke Smeets-Verstraeten als secretaris.


Praktijkproject Gilde Opleidingen

Maandag 9 november om 10.00 uur werd een begin gemaakt met het Project Restauratie grafdeksels op het Oude Kerkhof.
Onlangs heeft dit leerlingenproject van de Gildeopleidingen in Roermond en Venlo groen licht gekregen.
Aan de hand van het restaureren van twee grafdeksels doen de leerlingen praktijkervaring op in de technische vakken en schilderen.

Voor de uitvoering van dit project zijn in overleg met Erik Caris van de Gemeente Roermond twee grafkelders aangewezen.

grafkelder Burghoff

grafkelder Janssen-Stoffels

De start van dit leerlingenproject bestond uit het met grote precizie opmeten van de te restaureren grafdeksels.
RTVRoermond maakte opnamen van de door de leerlingen verrichtte eerste handelingen.
In het verloop van het project zullen eveneens de belangrijkste momenten worden gefilmd en uitgezonden.


Open Monumentendagen 2015 vonden plaats onder het motto “Kunst en ambacht”.

De Gemeente Roermond en de Stichting ‘Oude Kerkhof’ organiseerden een feestelijke bijeenkomst op ‘het Oude Kerkhof’ op zaterdag 12 september. De afgelopen jaren hebben er namelijk vele restauratiewerkzaamheden plaatsgevonden.
Gedeputeerde Patrick van der Broeck van de provincie en wethouder Angely Waajen spraken in hun toespraken hun waardering uit voor de inzet van alle bij de restauratieprojecten betrokken personen en instellingen. Wethouder Waajen verraste de vrijwilligers met een fraai boeket als dank voor hun inzet. Na de toespraken en een korte beeldpresentatie van de restauraties werden de deelnemers aan de feestelijke bijeenkomst rondgeleid om het resultaat van de restauraties te bezichtigen.



de gedeputeerde en de wethouder feliciteren elkaar bij het gerestaureerde "graf met de handjes"


Graf met de handjes weer te bezichtigen

Op 22 mei is de restauratie van het graf met de handjes voltooid. Het wereldberoemde graf is weer in volle glorie te bezichtigen. .



CUYPERSRONDLEIDING OP HET OUDE KERKHOF GESLAAGD

In het kader van het jaarlijkse Cuypersweekend organiseerde de Stichting Oude Kerkhof in samenwerking met het 'Cuypershuis' zowel op zaterdag 13 juni als op zondag 14 juni rondleidingen op 'den Aje Kirkhaof'. In totaal werden 103 personen rondgeleid door onze gidsen. Ook voor het boek "Dood maar niet vergeten" was veel belangstelling.


5 mei 2015


Ieder jaar kiest het Nationaal Comité 4 en 5 mei een thema dat als rode draad door de activiteiten op 4 en 5 mei loopt. Bij dit thema was dit jaar de tekst: Wie de ogen sluit voor het verleden, is blind voor de toekomst. De verhalen van toen moeten niet vergeten worden. RTV Roermond interviewt John Vaessen, rondleider van het “Aje Kirkhaof” in Roermond en schrijver van het boek: 'Dood, maar niet vergeten'. Graven en grafkelders op 'den Aje Kirkhaof' in Roermond (zie de pagina Publicaties).

Video RTV Roermond over dodenherdenking.

Militaire herdenking op 19 april zeer sfeervol

Op zondag 19 april 2015 organiseerde de Bond van Wapenbroeders afdeling Roermond, samen met vertegenwoordigers van het Joint Force Command Brunssum, de jaarlijkse herdenking van in de Tweede Wereldoorlog gevallen Britse en Canadese vliegtuigbemanningsleden alsmede Nederlandse verzetsstrijders en militairen omgekomen tijdens die oorlog, en die in Roermond begraven zijn. De plechtigheid vond in samenwerking met de Stichting Oude Kerkhof plaats op het Oude Kerkhof. Na een aantal toespraken van genodigden, waaronder de burgemeester en de deken van Roermond Merkx, werden gedichten voorgedragen door kinderen van groep 8 van de Alphonsusschool.

Foto Pim Ermers

Vervolgens werd in processie langs een 22-tal graven gewandeld, waarbij kort stil gestaan wordt bij ieder van die graven en in het bijzonder de graven van de negen Royal Air Force en Royal Canadian Air Force vliegtuigbemanningsleden. Op onderstaande link vindt u een mooie fotoreportage van Pim Ermers.

Foto's

Op Gezien.nl (menukeuze: in beeld) vindt u een fotoreportage van Cord Beckmann.


Activiteitenoverzicht 2016

Binnenkort plaatsen we hier het activiteitenoverzicht voor 2016


Burgemeester ontvangt eerste exemplaar boek ,,Dood, maar niet vergeten''

Burgemeester Peter Cammaert heeft het eerste exemplaar ontvangen van het boek "Dood, maar niet vergeten”. Hij kreeg het boek over het Aje Kirkhaof uit handen van Theo Willemsen, voorzitter van Stichting Oude Kerkhof. In dit nieuwste en zwaarste boek van de stichting beschrijft auteur John Vaessen aan de hand van zo’n 500 graven het wel en wee van ruim 1300 overledenen, die tussen 1750 en 1950 de Roermondse geschiedenis maakten.

Archief

Tezamen met de vele foto's wordt deze monumentale gemeentelijke begraafplaats nabij de Kapel in 't Zand, ofwel "d'n Aje Kirkhaof", fraai in beeld gebracht. Het boek is voor € 27,50 te koop bij boekhandels Boom en Plantage, VVV en Cuypershuis.


Foto's Wim Bongaerts



Restauratie grafdeksel afgerond

Op 27 juni is het gerestaureerde deksel van het graf Curvers definitief geplaatst. 19 mei hadden de leerlingen Twan van Dick,
Remco Gordebeke en Ray van de Griendt van de Gilde Opleidingen in Venlo het nieuwe grafdeksel gepast. Vervolgens is het deksel door andere leerlingen van Gilde Opleidingen gecoat.
De leerlingen hebben uitstekend werk geleverd.


Het deksel is niet recht, maar heeft voor de afwatering de vorm van een zadeldak met een zeer flauwe helling. Aldus ontstaat aan de voor en achterzijde een smalle driehoek. Om bladeren en ander ongerief niet in de kelder te laten komen is de opening met gaas afgedicht. Bovendien vervalt op deze manier de noodzaak om ontluchtingskappen aan te brengen.



De begraafplaats bij Omroep Roerstreek

Rondleider John Vaessen werd geinterviewd bij OR6 (Omroep Roerstreek). Als u de opname in het programma "Sjpek mit eier" hier selecteert kunt u het interview zien in aflevering 126 (op de tijdbalk vanaf 9.20 tot 20.39).


Het graf met de handjes op TV Ellef

TV Ellef maakte een opname op de begraafplaats over het graf met de handjes. Onze rondleidster Cécile Fincken vertelt over de achtergrond van het grafmonument. Kijk hier naar de opname. T


Bezoek Ursula Horn aan Oude Kerkhof

Twee klassen van Ursula Horn brachten op 25 oktober een bezoek aan de begraafplaats. Een kort verslag kunt u lezen via onderstaande link.

http://www.ursula.nl/act/kerkhof.htm

Het enthousiasme van de leerlingen was voor onze stichting aanleiding om dit jaar een scholenproject te starten. Scholen in het lager en voortgezet onderwijs in en rond Roermond zijn hiervoor uitgenodigd.


Opening gerestaureerd Lijkenhuisje

Op 29 juni 2012 vond de feestelijke opening plaats van het gerestaureerde Lijkenhuisje op de begraafplaats.
Wethouder Ijff verrichtte onder grote belangstelling de opening.



Ook het Kruithuisje op de begraafplaats is gerestaureerd en toegankelijk gemaakt vanaf de begraafplaats.
Met deze restauratie is de begraafplaats in een staat gebracht waar Roermond trots op mag zijn.
Zie hier de fotoreportage van Wim Bongaerts.


Cuyperswandeling

Voor de wandeling vanuit Cuyper’s woonhuis via de Kapellerlaan naar zijn familiegraf op het Oude Kerkhof is een beschrijving bij het Cuypershuis beschikbaar.
Op de jaarlijkse Cuypersdagen geven rondleiders een toelichting op het familiegraf en kunnen de door hem ontworpen kapellen, zoals de Stoltzenbergkapel en de Bongaertskapel worden bezocht.



Oude Kerkhof op TV

U kunt de rapportage van RTVRoermond terugzien op You Tube. Vul in de zoekbalk in: Oude Kerkhof 2011.


Bezoek Joe Brown aan het graf van J. Lowrie

Op 29 mei 2011 bracht Joe Brown een bezoek aan het graf van zijn vroegere buurjongen en vriend John Lowrie. Deze is in januari 1945 met zijn bommenwerper neergestort bij hoeve Kloosterhof. Twee dagen later raakte Joe Brown zelf gewond bij Heinsberg. Joe Brown werd vergezeld door zijn zoon en kleinzoon. Na een bezoek aan de heer Cox van Kloosterhof (die de drie gesneuvelde bemanningsleden als zestienjarige naar de begraafplaats bracht), werd onder begeleiding van Dominique Clerx, Ron Cox en Eric Municks een krans gelegd bij het graf van John Lowrie. Rondleider John Vaessen voerde het gezelschap vervolgens naar meerdere met de oorlog verbonden graven.
Namens Burgemeester en Wethouders van Roermond werd Joe Brown een schriftelijke groet overhandigd.

Joe Brown maakte zelf een verslag op zijn site.


Verslag Joe Brown

Joe Brown bij het graf van John Lowrie


Oplevering grafdeksels door Gilde Opleidingen op 21 februari

Op 10 april 2008 ontving Stichting Oude Kerkhof van de leerlingen van VMBO BC Broekhin € 1.000,- voor het herstellen van twee ijzeren grafdeksels op het Oude Kerkhof in Roermond

Achtergrond van deze donatie van de leerlingen was dat zij op 31 maart 2008 de 1e prijs hadden gewonnen voor de beste geschiedenisles van Nederland, uitgeschreven door Stichting Anno voor alle scholen in Nederland.

Bij de uitvoering van deze geschiedenisles stond het Oude Kerkhof centraal. Door het bezoeken van deze uit 1785 daterende begraafplaats en het Gemeentearchief van Roermond verzamelden de leerlingen de benodigde gegevens om inzicht te krijgen over de standensamenleving in Roermond rond het jaar 1900.

De 1e prijs voor het vak geschiedenis werd beloond met € 5.000,- . Na ontvangst besloten de leerlingen een flinke donatie te doen aan Stichting Oude Kerkhof om van twee grafkelders de zeer verroeste grafdeksels te laten vernieuwen. Om dit te realiseren werd aan de leerlingen van de Gilde Opleidingen Roermond de opdracht verstrekt om dit als leerproject te maken. Nu is het moment aangebroken dat dit leerlingenproject van en voor beide scholen wordt afgerond.


Op maandag 21 februari 2011 werden de grafdeksels (en een nieuwe trap door leerlingen van de Gildeopleidingen Roermond geplaatst, in het bijzijn van leerlingen van BC Broekhin. Het betreft de grafkelders van Schmasen-Nacken en Herten op het protestantse deel van het Oude Kerkhof.


 

 

Jugendstilgraf gerestaureerd

Op het Oude Kerkhof aan de Kapel in ’t Zand bevindt zich het uit 1906 daterende graf van de voormalige architect Henri Hubert Delsing en zijn echtgenote. Dit grafmonument is het mooiste van de graven met een hekwerk in Jugendstil op de begraafplaats. De Stichting Oude Kerkhof heeft dit grafmonument gerestaureerd met een gulle bijdrage van Businessclub Alliance Roermond. De gemeente Roermond stelt een monumentensubsidie beschikbaar en ten slotte leverde ook Aannemersbedrijf Louis Scheepers een bijdrage aan het mogelijk maken van deze restauratie.

De restauratie van dit grafmonument is het begin van een groot aantal restauratie-activiteiten dat in 2010 op de begraafplaats van start is gegaan.
Zo is momenteel door de gemeente in samenwerking met de Stichting Oude Kerkhof voorbereide restauratie van het Lijkenhuisje en het Kruithuisje afgerond en zijn meer dan tweehonderd grafmonumenten hersteld.


 

L