Historie
Restauratie
Bereikbaarheid
Rondleiding
Publicaties
Nieuwsbrief
links
Vrunj van 't Aje kirkhaof
Contact
Gastenboek

 

 

De aje kirkhaof

Sjtil gesjtange
bie wiezende sjeem
van kruutzend iezer

blajerende buim
baove sjtatige sjtein

en graafkelders vól
achtergelaote verdreet

Zoväöl
det zegke wilt
vergaet mich neet

Remunj, Els Zeegers-Koelen

 

 

 

 

’t Graaf mit de henj

‘t raak mich
de krach van same
de henj ineingevlóchte
veur ewig verbónje
zjwiegend alleszègkend

klimop klump euver
’t verleje nao noe
’t inj is ‘t begin
de cirkel is róndj

Remunj, Els Zeegers-Koelen

 

Crypte Allerzielenloop 2016, foto Mathieu Beeren

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 


 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Het rondleidersteam van de Stichting Oude Kerkhof 2017

Foto Wim Bongaerts


Luchtfoto Oude Kerkhof, december 2016, foto Peter Roumen


NIEUWE RONDLEIDER OUDE KERKHOF

Vanaf 1 januari 2017 zal Coen In het Panhuis (1960) ons rondleiders team komen versterken. Coen werd geboren in Sittard, maar woont reeds veertig jaar in Roermond. Van beroep is hij docent ICT bij de Gilde Opleidingen. Hij is van jongs af aan geïnteresseerd in geschiedenis, met name die van Roermond. Begraafplaatsen hebben altijd zijn belangstelling gehad. Zijn wens om rondleider te worden op onze begraafplaats is dan ook niet vreemd. Gedurende het afgelopen jaar heeft Coen de opleiding tot rondleider gevolgd en onlangs succesvol afgesloten. Met het verwelkomen van Coen wordt het aantal rondleiders op het Oude Kerkhof uitgebreid tot veertien.



Druk bezochte 'Allerzielenactiviteiten'

De stichting Oude Kerkhof kan terug zien op een geslaagd 'Allerzielenweekend'. In totaal namen ruim 230 bezoekers onder ideale weersomstandigheden zondagmiddag deel aan de rondleiding en 's avonds aan de 'Allerzielenloop' van 'Kapel in 't Zand' naar en over de deels verlichte begraafplaats. De muzikale ondersteuning door sopraan Ingrid Bergs en pianist, tevens trompettist Hilde Ubben, zorgde voor een sfeervolle omlijsting tijdens de wandeling. Ook maandagavond vonden geinteresseerden de weg naar de begraafplaats voor onder meer een bezoek aan de tijdelijk opengestelde bisschoppelijke crypte en het voormalige lijkenhuisje.
Tot besluit van de Allerzielenviering droeg de bisschop van Roermond, mgr. Wiertz en hulpbisschop mgr. de Jong, op woensdag 2 november in intieme kring de traditionele Heilige Mis op in de grafkapel

De Zoeaaf dit jaar voor het eerst in de schijnwerpers


ACTIVITEITEN ALLERZIELEN OP 'DEN AJE KIRKHAOF'

Van zondag 30 oktober t/m woensdag 2 november wordt van 12.00 uur tot 17.00 uur de Bisschoppelijk grafkapel op de begraafplaats traditiegetrouw voor het publiek opengesteld. Rondleiders van de Stichting Oude Kerkhof zullen alleen op zondag ter explicatie aanwezig zijn.

RONDLEIDING.
Op zondag 30 oktober start om 13.00 uur in het gerestaureerde ‘lijkenhuis’ op de begraafplaats een inleidende diapresentatie als voorbereiding op de laatste algemene rondleiding over de begraafplaats dit jaar. Het lijkenhuisje bevindt zich aan het einde van het pad vanaf de publieksingang. Deze als rijksmonument aangemerkte monumentale stadsbegraafplaats dateert uit 1785 en is nagenoeg de oudste algemene begraafplaats van ons land. Alle vijf geloofsgedeelten zullen gedurende de twee uur durende wandeling bezocht worden en zal er door bij de stichting aangesloten rondleiders informatie verstrekt worden over diverse locaties benevens graven en grafkelders van Roermondenaren die er tussen 1750 en heden hier hun laatste rustplaats gekregen hebben.

‘ALLERZIELENLOOP’
Eveneens op zondag 30 oktober start om 19.15 uur de jaarlijkse 'Allerzielenloop' met het uitreiken van stormlampen aan de deelnemers op het pleintje vóór de Kapel in 't Zand. Iedereen die mee wilt lopen wordt uitgenodigd op dat tijdstip aanwezig te willen zijn. Om 19.30 uur vertrekt de processie naar de hoofdingang van de begraafplaats, waarna de lantaarns door de deelnemers onder begeleiding van gidsen langs de daarvoor bestemde paden geplaatst worden. Diverse monumenten worden die avond van binnen of van buiten aangestraald, zodat een gedeelte van de begraafplaats feeëriek verlicht is. Vanaf 20.00 uur is er tot 21.00 uur met tussenpozen bij het voormalige ‘lijkenhuisje’ een muziekoptreden te beluisteren. Het optreden wordt verzorgd door sopraan Ingrid Bergs en Hilde Ubben (piano en trompet). Een zevental muziekstukken zullen telkens ten gehore gebracht worden. Het is die avond ook mogelijk de door kaarsen verlichte en van kransen voorziene crypte van de overleden bisschoppen te bezoeken. Ook op maandag 31 oktober vanaf 19.30 uur is er weer een bezoek aan de grotendeels verlichte begraafplaats mogelijk. Dan kan de wandeling onderbroken worden met een verblijf in het lijkenhuis, alwaar zittend gekeken kan worden naar een doorlopende, met stemmige klanken omlijste, presentatie van de restauratie van het familiegraf van de architect Pierre Cuypers. Ook deze avond is de grafkelder, waarin diverse kerkvorsten zijn bijgezet, te bezichtigen. Beide dagen is de begraafplaats tot 21.30 uur geopend. Aan alle activiteiten zijn geen kosten verbonden.

EUCHARISTIEVIERING
Op woensdag 2 november (Allerzielen) vindt er om 08.00 uur 's morgens ter afsluiting van het ‘Allerzielenweekend’ de traditionele Eucharistieviering door bisschop Wiertz in de Bisschoppenkapel plaats, aansluitend gevolgd door een korte meditatie in de crypte. De Heilige Mis wordt opgedragen ter intentie van alle op de begraafplaats rustende overledenen in het algemeen en de overleden bisschoppen in het bijzonder.

Een gedeelte van de verlichte begraafplaats (foto: Wim Bongaerts).


 

Themarondleiding ‘Grenzen op het Oude Kerkhof’

In het kader van de ‘Maand van de Geschiedenis’, oktober 2016, besteedt de Stichting Oude Kerkhof middels een rondleiding aandacht aan het thema ‘Grenzen’. Historische grenzen, zoals die tussen klassen, rangen en standen op het Oude Kerkhof in Roermond zijn nog duidelijk waarneembaar. Zo wordt er onderscheid gemaakt tussen de verschillende geloofsgedeelten die strikt begrensd zijn door muren of heggen. Opvallend daarbij is ook de denkbeeldige grens die getrokken kan worden tussen de uitbundigheid in monumenten en flora op het rooms-katholieke deel in tegenstelling tot de doorgaans eenvoudige grafstenen en het ontbreken van groen op de beide joodse gedeelten. Het verschil tussen arm en rijk komt eveneens tot uiting in begrenzingen tussen de diverse grafvelden. Bij begravingen in het verleden was het bovendien niet toegestaan een overledene via een gedeelte van de begraafplaats dat niet gerelateerd was aan het geloof van de overledene, naar haar of zijn laatste rustplaats te brengen. Die ‘grens’ mocht niet overschreden worden, vandaar het grote aantal poorten op de begraafplaats, dat rechtstreeks toegang gaf tot het gewenste geloofsgedeelte. Het meest tot de verbeelding sprekende voorbeeld van een grens op ‘den Aje Kirkhaof’ is zonder twijfel het ‘graf met de handjes’; begrensd door een hoge muur, daarboven verbonden door twee in elkaar grijpende handen, zijn een katholieke, adellijke, rentenierende vrouw en een protestantse, niet-adellijke, werkende man begraven. Schrijnend is de afbakening middels een heg tussen het gewijde en het ongewijde gedeelte op de begraafplaats. Tot omstreeks 1960 werden levenloos geboren, niet gedoopte kinderen onder deze begrenzende heg begraven, omdat men geen keuze tussen gewijd of ongewijd durfde te maken. Begraven onder de heg was uiteindelijk het compromis. Natuurlijk zullen, naast nog andere voorbeelden van grenzen, ook beeldbepalende en historische locaties bezocht worden. De rondleiding, verzorgd door ervaren rondleiders van de Stichting Oude Kerkhof, die de begraafplaats vanuit een ander perspectief laat zien, start zondag 2 oktober om 13.00 uur met een korte inleiding in zaal ‘Aad Remunj’, Herkenbosscherweg 10, schuin tegenover de begraafplaats. Voor deze tweede themarondleiding van dit jaar wordt een bijdrage gevraagd van 3,00 euro per persoon.

 

De heg vormt de grens tussen het ongewijde deel en het gewijde deel op 'den Aje Kirkhaof'.


Promotie oud-voorzitter Stichting Oude Kerkhof Maurice Heemels

16 September j.l. promoveerde Maurice Heemels (1971) met als promotor prof. dr. Ad Knotter aan de Universiteit te Maastricht met het proefschrift 'Op den akker des doods, waar allen gelijk worden', Begraafcultuur in Roermond, 1870-1940. Centraal in zijn dissertatie staat de begraafplaats 'Nabij Kapel in 't Zand, in de volksmond 'den Aje Kirkhaof', waar in die periode alle Roermondenaren hun laatste rustplaats vonden. De Stichting Oude Kerkhof feliciteert doctor Maurice Heemels van harte met het behaalde resultaat en is verheugd over het verschijnen van zijn boek in de reeks Maaslandse Monografieën, dat een onverkorte uitgave van zijn proefschrift is. Zijn sociaal historisch onderzoek zal er ongetwijfeld aan toe bijdragen nog meer over de geschiedenis van 'onze' begraafplaats te weten te komen. Het boek kost 25 euro en is verkrijgbaar bij Boekhandel/antiquariaat Boom en Plantage Boekhandel in Roermond (zie ook www.verloren.nl).





Dr. Maurice Heemels (foto: Eddy Teunissen)


Open Monumentendagen 2016 druk bezocht

Onder ideale weersomstandigheden bezochten, verdeeld over drie dagen - vrijdag (Klassendag), zaterdag (rondleiding 'Iconen en Symbolen') en zondag (rondleiding en concert Koninklijke Harmonie Roermond) - ruim 250 deelnemers het Oude Kerkhof. Opvallend daarbij was het aantal geinteresseerden uit andere provincies die de begraafplaats tijdens deze dagen als doel uitgezocht hadden om op eigen wijze te ontdekken. Daarbij werd dankbaar gebruik gemaakt van de diensten van de aanwezige rondleiders om hen over bepaalde graven en locaties eveneens te informeren. De belangstelling voor onze begraafplaats overtrof dan ook alle verwachtingen. Het stemmige concert door de 'Keuninklikke', uitgevoerd vóór de Bisschopskapel, was daar mede debet aan en was een mooie opmaat voor hun concertreis binnenkort naar Leeuwarden. De Stichting Oude Kerkhof kan dan ook tevreden terug kijken op een zeer geslaagd evenement.

Concert Koninklijke Harmonie Roermond tijdens Open Monumentendagen op Oude Kerkhof (Foto: John Vaessen).


‘Iconen en Symbolen’ rondleiding en concert Koninklijke Harmonie op Oude Kerkhof

In het kader van de Open Monumentendagen 2016 organiseert de Stichting Oude Kerkhof een wandeling over ‘den Aje Kirkhaof’ waarbij bijzondere aandacht aan symbolen geschonken zal worden die zich op de grafstenen bevinden. Vanaf de oprichting in 1785 werden er tot 1960 verschillende grafstijlen op de dodenakker geïntroduceerd gecombineerd met diverse symbolen die in een bepaalde periode toegepast werden. Algemene symboliek, zoals het Pax teken, al of niet in combinatie met het Alpha en Omega symbool, komt veelvuldig voor, maar er zijn ook minder bekende voorbeelden te zien zoals het olielampje, de papaverbollen, de gesluierde asurn, de gevleugelde zandloper en verwijzingen naar de vrijmetselarij. Ook bomen en planten kennen een eigen symboliek. Elk geloofsgedeelte heeft zo zijn specifieke grafkenmerken. Zo zullen de tekens die op joodse matseva’s voorkomen niet bij iedereen bekend zijn en zijn er op het protestantse deel van de begraafplaats iconen te zien die afwijken van die op het rooms-katholieke deel. De symboliek op het omstreden NSB graf is uniek te noemen. Uiteraard zal er ook deels over op de begraafplaats rustende bekende of minder bekende Roermondenaren verteld worden, maar het accent zal deze thema rondleiding voornamelijk op de iconen en symbolen liggen. De rondleiding van zaterdag 10 september start om precies 14.00 uur vanaf de hoofdingang aan de Weg langs het Kerkhof. Zondag 11 september begint de rondleiding rond 13.45 uur na afloop van het traditionele concert door de Koninklijke Harmonie Roermond, dat vanaf 13.00 uur plaats vindt vóór de Bisschoppenkapel. De Harmonie brengt hiermee een eerbetoon aan al haar overleden leden die vanaf haar oprichting in 1775 op deze begraafplaats of elders hun laatste rustplaats gekregen hebben. Zowel aan het bezoek aan het concert alsook aan de rondleidingen zijn geen kosten verbonden.

Symbool van de Heilige Drievuldigheid op het grafmonument van de familie Kohl (foto: Stichting Oude Kerkhof)


Restauraties kloostergraven

Na het ‘grafdekselproject’ richt de Stichting Oude Kerkhof haar pijlen op de restauratie van diverse kloostergraven. Een drietal ervan is inmiddels succesvol gerestaureerd. De hekwerken zijn onder handen genomen, nieuwe grafstenen zijn geplaatst en het grootste grafveld is binnen de borduren geëgaliseerd. Het betreft laatste rustplaatsen van de Congrégation des Filles de la Sainte Vierge de la Rétraite de Vannes, in Roermond beter bekend als de Zusters Rétraite van de Kapellerlaan. Op initiatief van oud-bestuurslid Kees van der Zwaan werden onlangs, in samenwerking met coördinator Monumentenzorg en Archeologie Eric Caris, diverse congregaties uitgenodigd om ter plekke dit resultaat te komen bekijken en mogelijkheden te onderzoeken voor komende nieuwe restauraties. Het betrof afvaardingen uit Maastricht, Tilburg, Heerlen, Roermond en Kaarst (D.), die vergezeld van de 'werkgroep restauratie kloostergraven', na ontvangst ten stadhuize, de begraafplaats bezochten. De verwachting is dat in eerste instantie de kloostergraven van de Zusters van het Arme Kind Jezus en de Zusters Ursulinen van St. Salvator voor restauratie in aanmerking zullen komen.

 

 

Foto's boven: De drie opgeknapte grafvelden van de Congrégation des Filles de la Sainte Vierge de la Rétraite de Vannes, (Zusters Rétraite van de Kapellerlaan).


Stichting Oude Kerkhof 1996-2016

Op 4 juli 1996 werd de Stichting Oude Kerkhof opgericht. Tijdens een gezellig samenzijn met vrijwilligers, 'Vrunj' en andere genodigden werd dit feit in zaal 'Aad Remunj' feestelijk herdacht.
Voorzitter Mathieu Beeren herinnerde in zijn toespraak aan de destijds dreigende ondergang van de begraafplaats en de maatregelen die in samenwerking met de gemeente Roermond genomen zijn om dit te verhinderen.
Het resultaat mag er na twintig jaar zijn: kleine, maar ook ingrijpende restauraties hebben plaats gevonden, het onderhoud is geoptimaliseerd en mede dank zij het werk van de bij de stichting aangesloten vrijwilligers is 'den Aje Kirkhaof' op diverse manieren positief op de kaart gezet.
De geschiedenis van de begraafplaats werd vervolgens tijdens een lezing door drs. Maurice Heemels (oud-voorzitter van de stichting) gedeeltelijk belicht naar aanleiding van zijn boek 'Op den akker des doods, waar allen gelijk worden...... ' Begraafcultuur in Roermond, 1870-1940', waarmee hij als proefschrift in september zijn doctorsgraad zal behalen. Ook de Roermondse Stichting 1880 in de persoon van voorzitter René Imkamp, die dit project mede ondersteunt, was aanwezig. De promovendus kreeg een aandachtig gehoor en gaf antwoord op aan hem gestelde vragen uit het aanwezige publiek.
Ondanks de gestaag vallende regen toog het gezelschap tenslotte naar de nabij gelegen begraafplaats om aanwezig te zijn bij de oplevering van twee nieuwe grafdeksels, vervaardigd en geplaatst door leerlingen van de Gilde Opleidingen in Venlo en Roermond. Wethouder Ferdinand Pleyte schetste ter plekke een beeld van de goede samenwerking van het College van B&W met de Stichting en Tjeu van de Laar, directeur Techniek ROC Gilde Opleidingen, benadrukte het belang van de werkzaamheden van zijn leerlingen in combinatie met historisch besef. Zijn mededeling dat het opleveren van twee nieuwe grafdeksels niet de laatste keer zou zijn, werd met applaus begroet. Met een hapje en een drankje werd de middag afgesloten. (zie ook de video reportages via de link verder op deze pagina).

Het oude grafdeksel op de grafkelder Janssen-Stoffels (Comtesse de Rochechouart)

Het nieuwe grafdeksel wordt gemonteerd

Belangstelling van genodigden en media bij de oplevering

Leerlingen van de Gilde Opleidingen bij het geplaatste deksel

TV interview door RTV Roermond met leerlingen en Frans Bours, docent Werktuigbouwkunde
Gilde Opleidingen


Het eveneens nieuwe grafdeksel op de grafkelder Burghoff-Geradts

Foto's Coen in het Panhuis


Sfeerimpressie

Coen in het Panhuis maakte een mooie sfeerimpressie van de herdenkingsbijeenkomst van de Bond van Wapenbroeders, Allied Joint Force Command Headquarters Brunssum en Stichting Oude Kerkhof op vrijdag 27 mei. Klik hier voor de impressie.


Onderscheidingen voor vrijwilligers Stichting Oude Kerkhof

Ter gelegenheid van Koningsdag 2016 werden drie vrijwilligers, die aan de Stichting Oude Kerkhof verbonden zijn of zijn geweest, door burgemeester Rianne Donders-de Leest onderscheiden met het lidmaatschap in de Orde van Oranje-Nassau. Het betreft voormalig bestuurslid Cor Houben, die samen met nog actief bestuurslid Annie Ramakers-Dahmen in 1996 aan de wieg van de oprichting van onze stichting stonden, benevens Léon Gillissen die sinds enkele jaren als rondleider deel uit maakt van de bij de stichting aangesloten vrijwilligers. De drie gedecoreerden zijn bovendien, ieder op hun eigen gebied, buiten de stichting nog actief (geweest) in andere vrijwilligerstaken.
Namens alle vrijwilligers van de Stichting Oude Kerkhof onze hartelijke gelukwensen.

De zojuist in het Cuypershuis onderscheiden Annie Ramakers met een deel van haar familie.


 

L